Газеты на кыргызском языке Аалам, Агым, Айыл єкмєтџ, Алиби, Асман-пресс, Бишкек таймс, De факто, Кутбилим, Обон и Кыргызско-русский словарь Юдахина К.К.
МЕЗГИЛ.АДАМДАР.ОКУЯЛАР Саясий ката үчүн жумуштан алуу башталдыбы?
Парламент депутаттары Маданият агенттигинин директору Султан Раевди саясий көз карашы ката сүрөтчүнүн көргөзмөсүн өткөрөсүң деп күнөөлөп кызматынан кетиришти.
Бул эмне деген жапайычылык? Бул эмне деген түркөйлүк? Сергей Мельникофф сүрөтчү. Саясатчы эмес, чиновник эмес. Чыгармачыл адамдын эркин көз карашы болот. Ал чиновниктердей болуп протокол боюнча сүйлөөгө, протокол боюнча жүрүүгө милдеттүү эмес. Америкалык сүрөтчүнүн Россия боюнча пикирин түшүнсө болот. Америкалыктар Россия жөнүндө негативдүү пикирде, Россиялыктар Америка боюнча негативдүү пикирде болору типтүү, мыйзам ченемдүү көрүнүш. Эгер биз бул көз караш боюнча мамиле кылсак, америкалыктарды ашата сөккөн 80% орустар менен же, Россияны ашата сөккөн 70% америкалыктарга таптакыр салам бербешибиз керек болот. Америкалык сүрөтчүнүн пикири Американын расмий пикири эмес, ал сүрөтчүнүн гана пикири.
1- кабаттын коменданты эскерет Март окуясынан кийинАк үйдү ким бийлеген? Ал окуядан бери мына 5 жыл убакыт өтүп баратат. "Революцияны Генийлер уюштурат, фанаттар ишке ашырат, хамалеондор пайдасын көрөт" -дейт. Март окуясы кыргыздарга эмне алып келди? Терс жагы дүйнөлүк аренада кыргыз саясатчыларынын бедели түштү. Акаевдин учурунда оппозицияга колдоо көрсөтүштү, себеби Акаевди кетирип, демократиялык жолго түшүп деген үмүт бар эле. Бул үмүт акталган жок. Кыргыздар ким бийликке келсе дагы тапталган жолго түшөт дешип, бизге кол шилтеп коюшту. Оң жагы, "Сүткө оозун күйгүзгөн, айранды үйлөп ичет" дегендей, эми ким төңкөрүш аркылуу бийлик башына келсе дагы, ага "Эки тизгин, бир чылбырды" бербей, "музоо кезинде сүзүп" койбосо болбосун эл түшүнүп калды.
СВЕТ И ТЕНИ ОБРАЗОВАНИЯ Интервью с министром образования и науки, доктором филологических наук, профессором Абдылда МУСАЕВЫМ об итогах 2009 года и планах работы министерства на новый 2010 год.
- Господин министр, одиннадцать месяцев работы во главе такого ведомства, конечно, слишком малый срок для масштабных выводов, однако все же это веха. Изменилось ли видение основных проблем образования сегодня, спустя год, то есть в январе 2010 года?
- Хочу отметить, что основные проблемы были обозначены уже тогда достаточно точно и обоснованно. Многие из них были наболевшими и требовали принятия срочных мер. Кроме того, проработав практически всю сознательную жизнь в системе образования, будучи автором ряда учебников для школ, я не был в этой сфере новичком. Но масштабы проблем оказались просто необъятными, и это понятно, так как сфера образования охватывает более трети всего населения страны. Скажу, что видение проблем изменилось не сильно. Весь вопрос состоял в том, чтобы найти правильный подход к их решению.
КУЗНИЦА ЭКОНОМИЧЕСКИХ КАДРОВ Кыргызский экономический университет (КЭУ) среди вузов республики занимает особое место как головной Университет по подготовке экономических кадров. 29 января 2010 г. состоялось расширенное заседание Ученого Совета КЭУ, на котором был представлен отчет ректора, д.э.н., профессора Камчыбекова Т.К. о деятельности университета за 2009 год.
Сегодня КЭУ является ведущим ВУЗом в республике по подготовке специалистов экономического направления. Подтверждением статуса лидирующего экономического вуза страны является то, что при КЭУ создано Учебно-методическое объединение МОиН КР по образованию в области экономики и управления, которое определяет стандарты подготовки специалистов высшего образования данного направления, в составе которого - ведущие специалисты и профессора ВУЗов республики.
Манасчы Рысбай ИСАКОВ: Аталардан калган сөз, Аян кылып алган сөз Рысбай он бир, он эки жашынан "Манас" айткан. Аны үйрөткөн деле эч ким болгон жок. Китептен окуп, Саякбай манасчынын кинотасмаларын көрүп таасирленип жүргөнү эсинде. Кичинесинде чоң энесинин колунда чоңойгон. Чоң энеси ыр-күүгө, жомокко жакын адам болгон. Рысбайды тамга тааныгандан баштап "Манас", "Курманбек", "Эр Төштүк" ж.б. эпосторду үн чыгарып окуттуруп, тыңшап олтуруп дыкат угуп, эпостогу окуяларга берилип, кейите турган жерине келгенде "өлүгүңдү көрөйүн, жалгызды да ушинтип кордойбу, адам эмес турбайбы" деп ыйлаганда ыйлап,
Европаны кызыктырган Кыргызстан Кыргыз Республикасынын айыл чарба министри Искендербек Айдаралиев жетектеген расмий делегация 2010-жылдын 13-январынан 18-январына чейин Германия Федеративдүү Республикасынын Берлин шаарында жыл сайын өткөрүлүп келген айыл чарба, азык-түлүк продукциялары боюнча эл аралык "Жашыл жумалык - 2010" аттуу дүйнөлүк абройлуу көргөзмөгө катышып келгенин "Кыргыз Туусу" гезити маалымдаган элек (22.01.№4). Эми ал тууралуу кененирээк маалымдоону туура таптык.
Бул маанилүү иш-чара Кыргыз Республикасынын айыл чарба министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Германиядагы Элчилигинин жана Германиянын техникалык кызматташуу коомунун (ГТЦ) биргелешкен долбоору болгондуктан, Кыргыз Республикасынын Президенти жана Кыргыз Өкмөтү тарабынан колдоо тапкан.
Мурдагы шалдырканы чыккан вагондордун кыйласы жаңыланып, поюз каттамдарынын абалы мурункусунан кыйла жакшырганы менен, Казакстан аркылуу өтүү дагыле кыйынга туруп, ыксыз текшерүүлөр токтолбой келет. СҮРӨТ: АЛИЖАН ЯКУБОВ Кош сызык жолдогу талаш: каттамчы күнөөлүү Бекташ Шамшиев, "Азаттык"
Кыргызстандын темир жол узундугу 425 чакырымды түзөт. "Кыргыз темир жолу" мамлекеттик ишканасында миңден ашуун адам эмгектенгени менен кыйласы азыр жумушсуз отурушат.
Бишкектен Орусиянын төрт шаарына накаан-накаанда каттаган поюздар баарына жетпейт. Каттаган поюздардын Казакстан, Орусия чек араларынан өтүүсү толгон-токой тоскоолдуктарга кабылууда.
Жер өз жашоосун аяктап баратат… Адам баласы жер карызын качан төлөйт? Мурзапар Үсөн, Баткен облусу, "Муз-Булак" коругу
Дүйнөнүн татаалданып баратканы адам баласынын жашоосунда күн санап эмес саат санап көзүбүзгө көрсөтүп "сага жашоо берип келген жерди асырап кал, анын да мүмкүнчүлүгү чектелүү, түгөнбөс нерсе, түбөлүктүү нерсе болбойт" деп кулак кагыш кыла табигатка болгон мамилесине көз сала бар нерсени көр тутсаң эртең зар болосуң" дегениндей бар деп эле көр тута ысырап кыла берсең эртеби-кечпи анын түгөнчү мезгили да келет. Мына эми башкасын коёлу адам баласын алмустактан бери көтөрө жашоо берип келген жерге да кезек келип жеткендей кооптонууну жаратты. Жер жерлигинен түтө кордук-зордуктун баарына кайыл боло чыдап бул күндөргө жетти көрүнөт.
Кыргыз Республикасынын Президенти К. С. Бакиевге Бириккен элдик кыймылдын лидери А. Бекназаровдон Кайрылуу
Бул билдирүү мурда биз билдиргендей, өлкөбүздөгү саясий куугунтуктоолор боюнча, түздөн- түз сот залынан анализденип алынган үчүнчү Кайрылуубуз. Мындан мурун Балыкчыдагы 18 адамдын жана генерал Исаковдун үстүнөн козголгон кылмыш иштер боюнча расмий Кайрылуу жолдогон элек. Эмки Кайрылуубуз 2009-жылдын 26-27- апрелинде Петровкада болгон окуялар үчүн күнөөсүз күнөөлөнүп, түрмөдө олтурушкан С.Аргынбаевдин, Э.Булекбаевдин, У.Рыскуловдун кылмыш иштери боюнча болмокчу.
Оболу, 2009-жылдын 26-апрелинде Москва районунун Петровка айылында эмне үчүн эл топтолуп, жол тосушуп, курд улутундагы адамдарды айылдан көчүрүү маселесин коюшту, эмне үчүн алардын үйлөрү талкаланып, айрым машиналар өрттөндү, адамдарга каршы ок атылды, эмне үчүн буга жол берилди, эмне үчүн С.Аргынбаев, Э.Булекбаев жана У.Рыскуловго кылмыш иши козголуп, 9 айдан бери түрмөдө олтурушат?
Эмне үчүн сот процесси 6 айдан ашып баратат, ушулар боюнча жалпы коомчулукка, сот залынан алынган далилдерге таянып, хроникалык түрдө маалымат бере кетейин:
Болот Жанузаков, "Кут" партиясынын лидери: "Болбогон шылтоолорду айтып, билимдүү элди алдай албайт" Жаңырган жылдын декабрында коомчулукка белгилүү, учурунда бир топ жогорку кызматтарды жетектеген коомдук ишмер Болот Жанузаковду белгисиз адамдар ур-токмокко алып, сабап кетишкен. Катуу жараат алгандыктан Б.Жанузаков ооруканага жеткирилип дарыланды, азыр үйүнө чыгарылган. Мамлекеттик ишмердин абалы, өлкөдө болуп жаткан маанилүү маселелер боюнча пикирин сурап, собол салдык.
- Болот Чыныбаевич, алгач кепти ден-соолугуңуздан башатасак, жакшы болуп калдыңызбы?
- Кудай буюрса дурус болуп калдым. Акырындык менен оңолуп баратам. Жаракат акырындап айыгууда. Бутум эки жерден сынган экен учурда гипстемин. Абалымды сурап койгонуңар үчүн чоң рахмат.
Араанын ачкан кымбатчылык, көтөрүлгөн кан басым Жаңырган 2010-жыл эгемендүүлүктөн берки тарыхыбыздагы жаңы баалардын, кымбаттоонун жылы катары тарыхыбызга кирмей болду. Алгач ысык сууга, жылуулукка, светке, газга болгон баалар жыл жаңырары менен барс секирикке сала асманды чапчыды. Буга байланыштуу азык-түлүктүн да баасы кескин жогорулады. Мындай кымбаттоого эл эсин жыйып үлгүрө электе, уюлдук байланышка болгон баа да 60 тыйынга көтөрүлдү. Кыязы, бардык нерсенин баасы көтөрүүлүү менен башталган барс жылы, элдин көтөрүлүшү менен аяктайт өңдөнүп калды. Себеби, бир гана эл көтөрүлө элек, башкасынын баары көтөрүлдү.
Көк-Жаңгакта күрттөрдүн көчүп кетишин талап кылышууда 2 - февралда Көк-Жаңгак шаарында болгон нааразылык жыйынына катышкандар күрд улутундагы адамдардын апрель айына чейин шаардан чыгып кетүүсүн талап кылышты. Алар 8 жашар кызды зордуктады делип жаткан 21 жаштагы күрд жигитин эл алдында ачык соттоону талап кылышты.
Шаардын Маданият үйүнүн алдына 300- 400 дөй адам чогулду. Сузак районунун акими Тажимамат Шаболотовдун айтымында, барс жылынын алгачкы айында катталган окуяга байланыштуу иликтенип жаткан кылмыш иши менен тааныштыруу максатында Көк- Жаңгак шаарынын тургундары жыйынга катышкан.
Ички иштер органдарынан алынган маалыматтарга караганда, 20-январда шаардын 21 жаштагы күрд тургуну мектептен кайтып келаткан сегиз жашар кызды зордуктаган. Жергиликтүү калктын өкүлдөрү кылмышка шектүү адам кармалгандан кийин, анын жакын туугандары башка жакка көчүп кетишкендигин, ал жигит болсо 2007- жылы Көк-Жаңгакка башка жактан көчүп келгендигин айтышты.
60 тыйындын артында эмне жатат? Энергетика, жылуулук жана ысык сууга болгон тарифтин асмандаганы аз келгенсип, байланыш операторлорунун ар бир чалууга 60 тыйын өлчөмүндөгү төлөм киргизиши көпчүлүктүн эсин эки кылды. Коомчулук муну уюлдук компаниялар менен Ак үйдөгү айрым таасирдүү күчтөр жең ичинен сүйлөшүп, "абадан" акча жаратуу аракети катары баалашууда.
Кыргызстанда бүгүнкү күндө жети байланыш компаниясы иш жүргүзөт. Алардын ичинен төртөө: "АльфаТелеком" ("Megacom"), "SkyMobile" ("Beelinе") менен "Актел" ("Fonex") 1-февралдан, ал эми "НурТелеком" ("O!") компаниясы 1-марттан тартып телефон байланышына 60 тыйындан "салык" салуу чечимине келген. Бирок, бу туурасында үч ишкана ("АльфаТелеком", "SkyMobile", "Актел") элге кеңири маалымат таратышкан эмес. Мындай "саамалыкты" жок дегенде смс аркылуу "сүйүнчүлөшсө" не. Дегеним, мурда жаңы тариф ишке кирсе дароо смс жөнөтүшчү. Ошентсе да, "O!" компаниясына ыракмат. Аталган фирма жаздын алгачкы күнүнөн баштап 60 тыйындык төлөм киргизилерин алдын ала кабарлаган.
Депутат-тардын арасында эки Эл баатыры бар. Алардын бири - Акбаралы КАБАЕВ. Акбаралы мырза өзүнүн жөнөкөйлүгү, пикирин ачык билдиргени менен башкалардан айырмаланып турат. А кишинин мындай сапаты төмөндөгү маегинде таасын байкалат. Баатыр баян
- 2007- жылдагы парламенттик шайлоонун алдында "Ак жол" партиясынын негиздөөчүлөрү "Акбаралы Саринжиевич, жаш муунга үлгү болуңуз. Биздин катарга кошулбайсызбы?" деп сунуш киргизишти. Кабыргам менен кеңешип, макулдугумду билдирдим. Башкы максатым - элим үчүн кызмат кылуу. Эл менен бийликтин ортосунда көпүрөлүк милдетти аткарып, элеттеги көйгөйлөрдү өкмөткө жеткирип, аларды чечүүгө салымымды кошсом болгону. Анткени мен жумушчу классынан чыккан депутатмын.
- ЖоКеге келгениңизге үч жылга аяк басты. Ушул мезгилде чеке жылытарлык кандай иш жасадыңыз?
Мирослав Ниязов, коомдук ишмер: "Оппозиция десе эле бийликти сөккөндөрдү түшүнүп жатабыз"
- Мирослав Жумабекович, айтсаңыз, дегеле оппозициянын табиятын кандай түшүнөсүз? - Албетте, оппозиция болушу керек. Бүгүнкү күндө "оппозиция" дегенде бийликти сөккөндөрдү түшүнүп жатабыз. Оппозицияны мен альтернативдүү мамлекеттик, экономикалык, социалдык, айыл-чарба ж.б. көз карашын билдирген, аларды кантип көтөрүп, кандай жолдор менен социалдык абалыбызды өзгөртүшүбүз керек деген топ деп түшүнөм.
- А биздеги оппозициялык күчтөрдүн бүгүнкү күндөгү дарамет-деңгээлине кандай баа берээр элеңиз? - Айрым саясатчыларда мамлекеттин ишине туруктуу көз караш бар. Бирок, көпчүлүк учурда оппозиция бийлик жасаган ишке каршылык көрсөтүп, бирок, өздөрүнүн бул боюнча альтернативдүү сунуштарын, кайсы жол менен кайда барыш керектигин билдирбей жатышат. Бул алардын оркойгон кемчилиги. Мамлекеттик ишмер менен саясатчынын айырмасы бар. Мисалы: француз президенти Жорж Помпиду: "Мамлекеттик ишмер - бул саясатчы, бирок, өзүнүн акылын, тажрыйбасын, деңгээлин эл үчүн деп иштеткендер. Ал эми саясатчы да мамлекеттик ишмер, бирок, ал адам өз кызыкчылыгына көп иштейт", деген. Бизде саясатчылар көп, ошол эле оппозициянын арасында, бийликте да. Тилекке каршы, чындыкты айтканда, мамлекеттик ишмердин башы көрүнбөй жатат.
Акылды акча бийлеген заман Иса Өмүркулов: "Билим берүү тармагындагы "көрсоодагерлерди" тыйыш керек" КСДП фракциясынан Жогорку Кеңештин депутаты, экс-темир-жолчу, мындагы саяпкер Иса Өмүркулов менен тек гана билим-илим жаатында маектештик. Ортоктош болуңуз…
- Бизде чет өлкөлөрдөн окуп келген жаштар көп деп келебиз. Алардан биздин өлкөдө мамкызматта иштегендери барбы?
- Менин оюмча бизде чет өлкөнүн эң бир мартабалуу, билим берүүнүн флагмандары аталган университеттеринен бүтүп келген жаштардын 95 пайызы бизде иштебейт. Демократиялык өлкөбүз деп төш кагып мактанганбыздан тарта чет өлкөнүн жогорку окуу жайларынан заман талабына жараша билим алып бүткөн жаштар келишкен. Бирок, алардын көбүнүн мизи кайтып, бөлөк өлкөлөргө кетүүгө аргасыз болушту. Анан да менин жеке пикиримде айрым өсүп-өнгөн өлкөлөр экономикалык жактан чабал өлкөлөрдүн илим-билимдүү студенттерин өздөрү окутуу менен аларды өздөрүнүн мамлекеттерине алып калышууда. Анүстүнө бизде деңгээлдүү түрдө ордуларын таба алышпай, шарт-жагдайларга канааттанбай, башка Орто Азия өлкөлөрүнө кетүүгө аргасыз болушууда. Мунун да себептери бар.
Азыркы оппозициянын жүзү Мадумаровдун жүзүндөй болобу? Ошентип, кызматты күтүп жаткан, чоң деңиздин толкунунан кийинки тынчтыкта Адахан Мадумаров да горизонттон көрүнө баштады. Бийликтин сыйын чунак чиновник жакшы эле күттү окшойт. Аркы жээк, берки жээкти аттаган жок. Курултай, Башмыйзам маселесинин айланасындагы саясатта секин мен бармын дегендей үн катты көрүнөт. Саясаттын тамырын тарткандар муну айттырбай эле түшүнүп жаткан кези. Жогорку жакка кудалык жайы бар экс-УКК башчысы Таштемир Айтбаевди жандап калышы да жөн жерден болбосо керек. Таштемир мырза деле Тынч океандай тынч жүргөн жан. Экөөнүн жанында экс-премьер Алманбет Матубраимов дагы бар. Комсомолдор кошууну да курултайга жакын ойгонгондой.
Айсулуу Мамашова, "Дасмия" компаниялар тобунун президенти: Атам дагы өзүн түшүнгөн аялзатына жолукса... Жашоо жөнөнкөй чындыктан башталат деген экен акылмандар. Ошол жөнөнкөй чындыкты чарк айландыра, ар түрдүү ой жрормолдорго чапчып көп учурларда терең түшүнө бербейт экенбиз. Гезитибиздин экинчи жүз ачып чыгуучу номерин кош колдоп окурмандарыбызга узатуу менен баарыңыздарга жөнөкөй чындыкты дилиңиздерге каалап кыргыздын улуулугун, нукура салт-санаа, үрп-адаттарын дүйнөлүк деңгээлге алып чыгууну изги максатым деп эсептеген Айсулуу Мамашова бизде мейманда. Мындан ары дагы бул рубрикабызда атанын жолун улаган уул-кыздары туурасында гезит аркылуу маалымат берип турмакчыбыз.
Аркалыктар өгөйлөнсө, Түштүк жорго минеби? Саясый чөйрөдө "президент чечүүчү органдардын башына жалаң эле Түштүктөн чыккандарды коюп алган" деген таарынуу күч. Ал пикирлердин арасында "элди сооротуу үчүн бирин-экин гана түндүк өкүлдөрүн коюп, "алдап койгон" деген дагы сөз айтылат. Аны менен катар Түндүктүн тыңчыкмалары өгөйлөнгөнүн мисалдар менен айтып келишет. Мунун канчалык деңгээлде чын экенин билүү үчүн, алардын кайсы жерлик экенин көз алдыңызга тарттык. Өзүңүз баам салып көрүңүз. Дегеле кадр тандоодогу Түндүк-Түштүк маселесинде адилеттик болбой келет дешет. Өзгөчө жогорку кызмат орундарынан мисал алганда. Эл көзүнө гана анча-мынча түндүктүктөрдү аралаштырып коет имиш. Биз сунуш кылган тизме бери эле жагы, биз "зам-сам" деген майда-чүйдөлөрдү тизмелеген жокпуз.
Ормонов оодарылып, ордуна Наргозуев келеби?.. (Уландысы. Башы өткөн санда) -Бегалы мырза, сиз азыр Максим Бакиевди аябай мактап, анын президент болуусуна деле каршы эмес экенсиз. Бирок, тагдырдын тамашасын караңыз, сиз Акаевдин доорунда деле жамандык көрбөпсүз, бизнесиңизди ошол кезде гүлдөтүп дегендей…
-Мен Акаевдин учурунда самолет сатып алган эмесмин. Биз 2006-жылы сатып алганбыз. Тактап коеюн, самолетту жалгыз өзүм эмес, үч киши болуп алганбыз. Бирок компаниянын 60 %ы меники болгондуктан, самолеттун жалгыз ээси катары мени эсептеп келишет. Ооба, мен Акаевдин учурунда да бизнес кылып келгем, бирок самолетту Бакиевдин мезгилинде алдым. Бул кезде чоң ишке коркпой киришүүгө ишеним болду, а мурда колуман да келбей аткан, бир чети бизнесимди чоңойткондон кооптонуп дагы жүрчүмүн…
"Жумуш деп жүрүп балдарымдын кантип чоңойгонун билбей калдым" Аял ким болбосун - аял. Анын аялдык жүзү аялдык назиктигинде, боорукерлигинде, сулуулукту сүйүп, аны өзүнө сактап жүрө билгендигинде. Ошондой аялзатынын бири - Жогорку Кеңештин депутаты, сүйкүмдүү балдардын мээримдүү энеси, жакшынын сүйүктүү жары Турдукан Жумабекова бүгүн бизде мейманда. - Турдукан эже, сизге адаттан тыш суроо менен кайрылгым келип турат. Биринчи жолу күзгү каранганыңыз эсиңиздеби?
- Эс тартканы күзгүгө жакын элем. Мектепте колуман күзгү түшчү эмес. Онду бүткөнчө бантик тагындым. Чоң болуп байланган апакай бантиктеримди кармалап күзгүнүн алдында тура бергенден тажачу эмесмин. Кээде балдар башым менен бир болгон ак, кызыл бантиктериме тийишип "эки боо чөптү башына коюп алып келатат" деп тамашалап калышчу. - Алгачкы белекти кимден алдыңыз эле?
"Сиңдим эл арасында эркин басса дегенде эки көзүбүз төрт" Жараткан бардык эле пенделеринин төгөрөгүн төп кылып жарата бербейт тура. Акыл-эси анча-мынча өзү теңдүү балдарга караганда жакшы өнүккөн, сүйлөсө тили буудай кууруган 14 жаштагы Бирмат кызы Таңсулуу Кыргызстанда сейрек кездешүүчү адамдардын катарына кирет. Бою эки жашар баланыкындай болуп өспөй калган Таңсулууну бир тууган эжеси Астра чоң үмүт менен Бишкекке, белгилүү ортопед, профессор Сабырбек Жумабековго алып келген экен. Мүмкүнчүлүк таап аларга жолукканымда Астра сиңдиси жөнүндө төмөнкүлөрдү айтып берди:
- Биз Токтогул районунун Бууракан айылынан болобуз. Таңсулуу үйдө жети бир туугандын алтынчысы. Ата-энебиз, алардын Таңсулуудан башка 6 баласы баарыбыз организмдерибиз толук өөрчүгөн, орто бойлуу, ден-соолуктары чың эле катардагы үй-бүлөлөрдөнбүз. Мындай кичи бойлуулар атабыз тарапта деле, апабыз тарапта деле,
"Элиме кызмат кылуу - ыйык милдетим" Кубанычбек мырза, өткөн жылы соода өкүлү катары кандай иштерди жасай алдыңыз?
- Соода өкүлчүлүгүнүн негизги максаты бул кыргыз-орус соодасынын өнүгүүсүнө көмөк көргөзүү, эки мамлекеттин ортосундагы келишимдешкен шарттарга көзөмөл жүргүзүү, анын ичинен эң негизгиси болуп кыргыз товарларынын Россияга экспорт болушун, сатылуусун арттыруу.
Азыр ВДНХда болгону үч эле (Армения, Белорусия жана Кыргызстан) мамлекеттин павильондору иштеп жатат. Бизге ыңгайлуу жайгашкан мурунку Эстон Республикасынын павильонун ижарага алуу сунушталган. Ошол убактагы Кыргыз өкмөтүнүн мүчөлөрү (1-вице-премьер-министр, финансы министри, экономика жана соода министри) келишип, бюджеттен эч кандай акча бере албайбыз, эгер өзүңөр иштетебиз десеңер акча таап, аракет кылып бүтүргүлө, өкмөт тараптан административдик жардамды аябайбыз дешти.
В Москве проходят переговоры между представителями Агентства правовой информации АПИ "Человек и Закон" и Многопрофильной компанией ООО " НУР" относительно заключения договора о сотрудничестве. Согласно этому договору планируется открыть постоянно действующий центр повышения квалификации юристов и приёмную для мигрантов из Кыргызстана. Все желающие смогут получить бесплатные консультации по трудовому и гражданскому законодательству. Кроме того, планируется проводить профориентацию и дополнительное обучение для кандидатов на трудоустройство по ряду востребованных на рынке специальностей.
Максим Бакиевге Орусияда 18 кылмыш иши козголдубу? Орусияда кыргыз президентинин уулу Максим Бакиевге тиешелүү ишканалар текшерилип жатканын КМШ институтунун Кыргызстандагы бөлүмүнүн жетекчиси Александр Князев Бишкектеги маалымат жыйынында билдирди. Кыргыз президентинин катчылыгы болсо саясат таануучунун бул маалыматын жокко чыгарууда.
Саясат таануучу А. Князевдин журналисттерге билдиргени боюнча, кыргыз президентинин уулу, Өнүктүрүү, инвестиция жана инновация агенттигинин жетекчиси Максим Бакиевге тиешелүү делген Орусиядагы ишканалардын баары текшерүүдөн өтүп, аларга байланыштуу Орусияда Максим Бакиевге тиешелүү же үлүшү бар ишканалар токтотулуп, 18 кылмыш иши учурда козголгон: "Бул кылмыш иштер өтө жогорку деңгээлде, Орусия өкмөтүнүн жана президенттик администрациясынын көзөмөлүнө алынгандыктан, кыргыз тараптын аны теске салуу аракети оңунан чыкпай келе жатат" - деп кошумчалады.
Мукар ЧОЛПОНБАЕВ, коомдук ишмер: "Айыл өкмөтүнөн баштап, президентке чейин биригишти" (башы өткөн санда) - Жакында Максим Бакиев Кытайда сапарда болуп келди. Аны министрлердин коштоп барышы укуктук жактан туура болдубу?
- Иш сапарлар ар кандай болот. Официалдуу иш сапар жана жеке иш сапар болуп бөлүнөт. Официалдуу иш сапарга мамлекеттер ортосундагы атайын сүйлөшүүлөр үчүн барышат. Атайын сүйлөшүүлөргө мамлекеттик официалдуу органдар катышат. Буга сөзсүз түрдө ошол барган мамлекеттин башчысы же болбосо аткаруу бийлигинин башчысы, эч болбогондо Тышкы иштер министрин кабыл алышы керек. Мына ошондой деңгээлдеги иш сапарларды официалдуу иш сапарлар дейт. Ал эми жөн эле барып бирөөлөр менен жолугуп келеби, жеке ишканалар, концерндер болобу, чоң заводдор болобу,
Айчүрөк менен Анжеликанын дагы бир ызы-чуусу ачыкка чыкмай болду окшойт?...
Бул ызы-чуу Жаңы-жылдын алгачкы күндөрүнүн биринде тагыраак айтканда 2-январь күнү Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Айчүрөк Иманалиева менен жолдошу Таалай экөөнү белгисиз "каракчылар" сабап кетишкенден кийин башталган. Башында Айчүрөк Иманалиева бул фактыны жашырганга аракет эле кылып жаткан. Бирок, "шибегени капка ката албагандай" эле ырчы "Агым" гезитине кенен-кесир маек бериптир. Мындай болоорун Айчүрөк айым өзү деле сезген окшойт, сабаганга чейин үч-төрт күн мурда "Мага "угроза" болуп жатат" деп айтканын кеп кылгандар болду. Токмок жеген Айчүрөк айым Биринчи Май райондук ички иштер бөлүмүнө арыз менен кайрылган.
"Бизнесмендерге өмүр бою акча жетпейт" Ийгиликке, байлыкка бири акылы менен жетсе, бири башкача жол менен жетип, жемишин көрөт. Кыргыздар айтмакчы "таман акы, маңдай тер" менен байлыкка жеткен "Шоро" фирмасынын жетекчиси Табалды Эгембердиев ийгиликтин сырлары менен бөлүшүп берди.
- Азыр "Шоро" десе сизди, Табалды Эгембердиев десе "Шоро" суусундугу көз алдыбызга тартылат. Ушул өзгөчө бизнести эмнеден баштадыңыз эле?
- Эми бул үй-бүлөлүк бизнес десем болот, иним экөөбүз 1987-жылы алма сатып соода кылчубуз, "баягылар алма сатып калыптыр" деп айтышат деп элден уялып, колхоздун чирип жаткан алмасын түнү менен терип, жаман жигулибизге салып, борборго келчүбүз. Бир жолку саткан алмабыз төрт айлык акынын акчасын берип турчу. 1992-жылы максым сатсак кандай болот дедим, идея меники болду, иним колдоду. Максым жакшы ийгилик жаратаарына көзүм жетти. Анткени үйгө келген коноктордун алдына кола, лимонад койсоң ичпейт,
Манас - Теңир уулу, күн нуру, кыргыз руху Теңири Манас Ашым Жакыпбеков
…Манас - "Манас" болмогу элден. Эл чыгарган, эл сактап келген. Көп миңдеген жыл мурда көзү ачылган булак болуп башталса, бүгүн ал чалкыган деңиз сымал. Бул узак тарыхында кыргыз башынан эмнелерди кечирбеди, "белес-белден беш удургуп", бирде кызыл бороон болуп албууттанса, бирде кумга сиңген суудай дайынсыз өчүп турду. Ал ортодо "тоо бузулуп сай болуп… эчен кылым эл өттү". Эгер кыргыз бүгүнкү күнгө жетпей жоголуп кеткен болсо улуу эпосу кошо жоголмок. Антпеди, анте алмак эмес, "Манас" башка элге барып жуга алмак эмес - ал нукура кыргыздыкы, кыргыз рухунун түбөлүктүү кенчи болуп сакталып кала бермек. "Манасты" кыргыз жараткан, кыргызды "Манас" сактаган. Ашым Жакыпбеков, 1994-жыл, май
"Ахлу сунна вал жамаат" деген ким?
"Ахлу" бизчесинен "эл". Демек, "Ахлу сунна" - бул сүннөт эли же болбосо, ар бир амалында, сөзүндө жана ой-пикиринде пайгамбарыбыздын сүннөтүнө ээрчиген адамдар. "Сүннөттүн" кыргызчасы "жол". Башкача айтканда, пайгамбарыбыздын жана анын сахаабалардын диний жолу. Дал ушул жолго ээрчигендерди пайгамбарыбыз "жамаат" деп атаган. "Жамааттын" мааниси "бир нерсеге чогулуу". "Жамааттын" тескериси "бөлүнүү". Демек, "Ахлу сунна вал жамаат" дегени, пайгамбарыбыздын сүннөтүнүн тегерегине чогулган сахабалар, табеиндер жана тээ кыяматка чейин дин-ыйманда аларды ээрчиген адамдардын ынтымагы. Алар ар кайсы замандарда жалаң сүннөттүн тегерегине чогулушат жана бидяттан алыс болушат. "Бидят" дегени - бул пайгамбарыбыздын сүннөтүнө дал келбеген, кийин ойлоп табылган диний жөрөлгөлөр.
Автордон:
Күндөрдүн биринде жогорку даржадагы мамлекеттик кызматчылардын бири ушул саптардын авторун өзінін кабылдамасына чакырып: "Хизбут-Тахрир" жана халифат жөніндө анык маалымат бере турган бир китеп жазбайсыңбы" деген сунушун айткан эле. Чамамда, бул сунуштун айтылышына менин республикалык массалык маалымат каражаттарында жарык көргөн Ислам, агымдар жана тарых жөніндөгі илимий-аналитикалык жана публицистикалык макалаларым себеп болсо керек. Чынында, халифат деген эмне? Анын динге, пайгамбарга кандай байланышы бар? Ислам тарыхындагы орду кандай? Халифат жөніндө Ыйык Кураанда, Мухаммад пайгамбарыбыздын хадистеринде жана ислам тарыхында эмне деп айтылган? Эл арасында ушул сыяктуу бири-бирине карама-каршы пикирлер, суроо-жооптор өтө көп.
Чолпонбек Абыкеев, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу каттоо кызматына караштуу архив агенттигинин директору
Жаңы жылдык жаркын маанай каалайм!
Ушинтип жыл тогошту. Жаңы 2010-жылдын босогосунда турабыз. Жаңы үмүт, жаңы тилектер. Эмнегедир Жаңы жылды тосоордо ички сезимде толкундоо пайда болуп, келаткан жылдан кандайдыр жаңы өзгөрүштөрдү, өмүрүң, ишиң, мамлекет үчүн жаңы жаңылыктарды күтөсүң, ушунусу менен Жаңы жыл майрамы башка майрамдардан өзгөчө окшобойбу.
М.П.Алтыбаев, Кыргыз Республикасынын Ош областтык мамлекеттик архивинин директору
Архиви жок, мамлекеттин тарыхы, эли жана улуту болбойт.
областтык архив кызматына 80 жыл
Ош областындагы архив кызматы 1929-жылдын 1-мартынан "Эки Түштүк Кыргызстандын кантондору" биригип Ош округу болуп түзүлгөн мезгилде Ош областтык аткаруу комитетинин алдындагы округдук Архивдик бюросу деп түзүлгөн. Биринчи архивдик мекемеде (архивдик бюродо) 2 штаттык бирдик, аянты 12 х 16 кв. м. түзгөн сактоо бөлмөсү жана жалпы фонддун саны 17 болгон. Архив ишинин негизги кызматы документтерди мамлекеттик сактоого кабыл алуу менен алардын эсептик абалына, илимий тарыхый маалыматтарына, аппаратына көңүл бурулган. Себеби, мамлекеттик сактоого кабыл алынган документтер абдан начар көрүнүштө болгон.
"Революция өз балдарынын башын өзү жутуп жатат"
2005-жылы март айында болуп өткөн "мандалак революциясы" делинген окуя официалдуу деңгээлде акырындап отуруп унутулуп баратканын баамдоо кыйын эмес. Март окуясына активдүү катышкан саясатчылар азыр ошол "түстүү революцияга" кайра кайрылып эске түшүргүсү келишпей тайсалдап турушканын көрүүгө болот. "Март революциясынын" шары менен пайда болгон үмүттөрдүн бири да ишке ашкан жок. Эл арасында революцияга жана революционерлерге карата иренжүү пайда болгонун баамдоо кыйынчылыкка турбас эле.
Геннадий Павлюктун өлүмүнүн тегерегиндеги маалымат согушу: чын- төгүнү кайсы? Ө. Текебаевге жолдонгон каттар 16-декабрда Алматы шаарында токмоктолуп, өзүнө келе албай, 22-декабрда көз жумган журналист Геннадий Павлюктун (Ибрагим Рустамбек) "Ата Мекен" социалисттик партиясынын лидери Өмүрбек Текебаевге жазган каттары Diesel форумуна жарыяланган болчу.
Маани-маңызын бузуп албоо үчүн, маркум журналисттин ал каттарынын айрым саптарын түп нускасында, орус тилинен оодарбастан келтирели. Г.Павлюк 2009-жылдын 2-октябрында Ө.Текебаевге жолдогон өз катында минтип жазат:
Москва кайгырды, Вашингтон кайрылды
Алма-Ата шаарындагы үйдүн алтынчы кабатынан колу буту байланып ыргытылып, алты күн эс учуна келе албай жатып, оо дүйнөгө узап кете берген "Белый парус" гезитинин башкы редактору Геннадий Павлюктун өкүнүчтүү өлүмү өлкө башчыбызга өзгөчө катуу тийди. Алтургай, Американын атактуу "Нью-Йорк Таймс" гезити 22 - декабрдагы санында "Павлюктун өлүмүнө кыргыз президентин күнөөлөшүүдө"- деген макаласын жарыялаптыр. Ошол макала себеп болдубу, ким билет, айтор, алардын биздеги элчилиги эки күндөн кийин атайын билдирүү тараткан.
"Чечим акыйкат эмес, мени ушу жерден эле атып салгыла!"
Балыкчы жаңжалы боюнча 4 айыпталуучу 4 жылга эркинен ажыратылып, 14 адам 2-3 жылга шарттуу кесилди. Соттолгондор мындай өкүмгө нааразы болуп, айрымдары өмүрүн кыйганга даяр экенин жарыялап ийди. Жактоочулар соттун өкүмү колуна тийери менен тиешелүү тараптарга кайрылаарын маалымдады.
Президенттик шайлоо күнү Балыкчыдан камалып, үстүнөн кылмыш иши козголгон 18 адамдын тагдыры 25-декабрда чечилип, бирөө да акталган жок. Соттун өкүмү боюнча 4 айыпталуучу 4 жылга эркинен ажыратылып, жатак абакта кармалмай болду.
Айнура Аскарова, "Замандаш" журналынын редактору: "Казан аякты кагыштырган да, табыштырган да мен"
- Учурунда Марат Султановдун пресс-катчысы болдуңуз эле. Кандайча "Замандашка" келип калдыңыз?
- Уулум менен үйдө олтурсам, Замандаштагылар чалып, чакырып калышты. Күнүнө 5 саат эле келип-кетип турганга мүмкүнчүлүгүм бар десем, макул болушту. Анын үстүнө "Замандаш" журналын Мухтар Өмүракунов, Абдыкерим Муратов, Эмил Өмүракунов мырзалар болуп чогуу түптөгөнбүз. Ошондуктан убактылуу болсо деле жардамдаш деген сунушту четке кага албай койдум. Себеби, "Замандаш" деген атты да мен койгом.
Журналдын редактору Талант Конокбаев агай диссертацияcын жактайм деп кеткенине байланыштуу убактылуу редактордун милдетин аткаруучу болуп жатам. Бирок, Жогорку Кеңештин масштабына иштеп көнүп алгандыктанбы, декреттик отпускам бүтсө, көнгөн ишиме эле иштейин деген ниетим бар.
Азат москванын сахнасында Москвадагы "Жаш толкун" жаштар уюму жана Кыргыз элчилиги тарабынан Москвадагы боордошторго арнап уюшулган концертке аталган уюмдун чакыруусу менен барып, ал жактагы кыргыз ырларын сагынып калган кыргыздардын көңүлүн ачып, черин жазып келген эстрада ырчысы Азат Болотбек менен маек.
- Жакында Москвадагы "Жаш толкун" жаштар уюмунун жана Кыргыз элчилигин чакыруусу менен Москвага барып концерт коюп келди деп уктук? Ушул туурасында айтып берсең?
- Ооба, аталган жаштар уюму менен биргеликте Кыргыз элчилиги биздин Москада жүргөн жердештерибизге арнап концерт уюштуруп, ага кыргыздын жаш эстарада ырчыларын
Чыңгыз Айтматов -бүтүн адамзаттын жазуучусу Чыңгыз Айтматовдун туулган күнүнө карата Кыргыз кино үйүндө жана Кыргыз-Түрк "Манас" университетинде эскерүү иш чаралары өттү.
12-декабрь - Чыңгыз Айтматовдун туулган күнү
Бул күн Айтматовсуз экинчи мертебе өтүп жатат. Бишкектеги "Октябрь" кино театрында казак кинорежиссеру Ардак Амиркуловдун "Кош бол, Гүлсары" фильминин бетачарына жалпы маданият ишмерлери жана студент жаштар чогулушту. Бетачар алдында эл алдына чыгып сүйлөгөн "Кыргызкино" департаментинин төрагасы Абибилла Пазылов: "Эми Айтматов бизге дайыма жетишпейт, өзгөчө Кыргызстандын алдында көп маселелер турган бүгүнкү күндө",- деди.
Дөөлөт СЫДЫКОВ, манасчы: "Манас" кыргыз элине гана таандык" "Манас -мурас" коомдук фондунун мүчөсү, жаш манасчы Дөөлөт Сыдыков Ысык -Көл облусуна караштуу Тоң районунда төрөлгөн. Манасчылык өнөрдү 13 жашынан баштап аркалап келатат. Бир канча республикалык конкурстардын жеңүүчүсү Дөөлөт менен болгон чакан маекти назарыңыздарга салабыз.
- Дөөлөт, Манас айтууга эмне түрткү берди же бул өнөр ата-бабаларыңдан калганбы?
- Биринчиден, манасчылык менин канымда келаткан өнөр. Чоң аталарыбыз чоң манасчылар болгон. Анан ар бир манасчыга улуу манасчылар аян берип же баатырлар көрүнөт эмеспи. Мага да алгач Саякбай атабыз аян берген. Кийин баатырларды көрдүм. Ошондон улам манас айтып, көргөнүмдү элге жеткирип келатам. - Манасчылык өнөр менен кайсы мамлекеттерге бардың, башка улуттун элдери кандай кабыл алышат?
"Zaman Кыргызстан" Айтыңыз маарек болсун! Курман айт, 27-ноябрь, 2009-ж.
Курман айт Жаратканга баш ийүүнүн символу Курман айт майрамы Азирети Ибрахим жана Исмаил пайгамбардан бүгүнкү күнгө чейин адамзат коомунда баатырдыктын, кайрымдуулуктун, жоомарттыктын жана Жаратканга баш ийүүнүн символу болуп келген. Бул майрам кадимки жортуулга аттанган жоокерлердин дүбүртүндөй, маанисинде Жараткандын улуктугу камтылган "такбирлер" менен коштолуп, туш тарапка жаңырат.
Курман айт майрамында үйлөр, мечиттер, көчөлөр, атүгүл, тоо-таштар дагы тилге келип, такбирлер менен термелишет. Мунаралардан жаңырган "азандар", "Күч-кубат бир гана Кудайдан" деген маанини туюндурган "тамжиддер",
Балдарыңызга курмандыкты жөнөкөйлөтүп түшүндүрүңүз Курмандыкка байланыштуу балдардын жашына жана жеке өзгөчөлүгүнө жараша мамиле кылуу зарыл. Анткени, баланын жандай көргөн жакшы малын андан ажыратып союу анын психологиясына терс таасирин тийгизиши мүмкүн.
Балдардын жашоосунда майрамдардын орду чоң. Майрам күндөрүндөгү балдардын кубанычы, улууларды зыярат кылуу же үйгө келген конокторду тосуу, майрамдык дасторкондун айланасында үй-бүлө мүчөлөрүнүн жана достордун топтолуп даам сызышы балдардын өмүр бою эскерчү жакшы күндөрүнөн болуп калат.
Курман айтты Рамазан айынан айырмалап балдарга түшүндүрүүдө өтө кылдаттык мамиле жасалышы абзел. Себеби, бир жандыкты Аллахтын ыраазычылыгы үчүн садага чабуу менен Жаратканга жакындоого аракет кылуу түшүнүгү али өлүм тууралуу аңдап-биле элек жаш балага психологиялык сокку бериши мүмкүн.
"Мигранттарыбыздын моралдык, руханий тазалыгына көңүл бурушубуз керек экен" Муфтий Муратали ажы Жуманов Россияга болгон иш сапарында Россия муфтийлер кеңешинин төрагасы Равиль Гайнуддинов (солдогу сүрөт), Москва шаарынын мэри Юрий Лужков жана Москвадагы мекендештерибиз менен жолукту.
- Азрети муфтий, Москвага болгон иш сапарыңыз тууралуу гезитибиздин окурмандарына айтып берсеңиз.
- Бисмиллахир рахманир рахим. Урматтуу мусулмандар, биринчиден Аллах Таалага эсепсиз мактоолор болсун. Жакында эле Ыйык Рамазан айын өткөрүп, айт намаздарын өткөрүп, айт майрамдарын майрамдадык.
09.02.2010 14:41
Айжамал
Мен ыр жарамын кантип гезитке чыгарсам болот
... Жанызактын жообу: Редакцияларга жибериш керек....
09.02.2010 11:06
Нуржана Жалилова
Сиз менен иштешкенге даярмын. Мумкун болушунча ырларды жазсам дегем. Кандай дейсиз?
... Жанызактын жообу: Болбойт дейм, себеби ырлар китеп базарынан єтпєйт. Проза жазыњыз. Жџрєк титиреткен окуялар, же жџрєк элжиреткен чыгарма болсо жаман болбос эле. Котормо которо аласызбы? Мисалы, орусчадан кыргызчага? Анда мен сизге тапшырма берип кєрєт элем....
09.02.2010 11:04
Нуржана Жалилова
Жанызак байке! Мен макулмун. Иштесе баштасак болобу. Бирок кантем. Сиз адамдарды алдабайсыз да ээ. Эгер мээнеттенип жаза турган болсом акча толойсуз ушундайбы? Бугун жооп бере аласызбы?
... Жанызактын жообу: Урматтуу Нуржана, эмнеге макулсуз? Кайсы иш боюнча? Эмнени жазсањыз мен сизге акча тєлєшџм керек? Биерде “мээнеттенип” жазып жаткан бир эжењизди билесиз да... Мага, мисалы, андай “мээнеттин” кереги жок. Мага окурман окуй турган, жазган чыгармањыз єтє турган мээнет керек. Кєрдџњџзбџ, биерде “мээнет” деген сєз ар кандай жемиш берет.....
08.02.2010 22:18
Актилек
ЭлТРдин адресин жазып койсоңор билгениңер....
08.02.2010 19:53
артык
элТРди Европага жеткиргени жакшы, эми Москваданда коро алат экенбизда!...
Меймансаптын материалдарын толугу менен биерден окуйсуз...
Сайт жөнүндө: ► Бул айылда негизинен кыргыз гезиттери электрондук тиркеме түрүндө жарыяланат. ►Архивге, емейлге жана редакцияга шилтемелер
ошол гезиттин башбарагында берилген. ► Жеке макала жарыялоого буйрутмалар кабыл алынат.
Сведения о сайте: ► На сайте публикуются в основном кыргызскоязычные газеты
в виде электронных подшивок данных газет. ► Ссылки на архивы, емейл и данные о редакции указаны на главной странице конкретной газеты. ►Принимаются заказы на публикацию частных статей.