Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери


п»ї

АЗГЫРЫК
СЕЗИМ
(Уландысы. Башы өткөн санда)
- Чын эле турмуш агымынан артта калган экем, - деп Шайыр мыйыгынан асте жылмайып, башын чайкады.
- Бир нерсе жадыңызга түштү шекилдүү, ээ, жеңе? - деди жигит, келиндин ар бир аракетине астыртан көз салып турган неме.
- Ооба десеңиз. Жогорудагы сиздин сөзүңүздөн улам бир окуяны эстегеним чын.
...Менин он үч-он бештеги курагым. Бул эми өткөн жыйырманчы кылымдын икаясы да. Ал кезде мындай көрүнүштөрдү эл катуу сынга алышчу... Бир жолу апамдын үч-төрт теңтушу биздин үйгө чогулуп калышты. Жаңылбасам алар ошондо азыркы менин курагымда болуу керек...
- Кечиресиз сиз канчадасыз?
- Кырк жаштамын...
- Бул курак аялзатынын жүзүмдөй таттуу мезгили экен. Балдар бой тартып, үй түйшүгү жеңилдеп, секс жөнүндө көптү түшүнүп дегендей... - Талантбек сөз кошту.
- Менден башкасы десең, - деди Шайыр күлүмсүрөп. - Эми гана менин көзүм ачылып жатпайбы. Чайлашып олтуруп, алар узун сабак аңгемеге өтүштү баягы келиндер...
Кеп оролу Сүйүмкан деген бой келин тууралуу болуп жатты. Күйөөсү менен ажырашып кетиптир. Жалгыз кызы бар экен. Жылдыздуу келин тура. Чарбанын жетекчилери, адистери менен гана көңүл черин жазчу имиш. Карапайым жигиттерди каакы ордуна да көрчү эмес экен. А, тиги эл башчылары Сүйүмканга совхоз эсебинен акчалай жана отун-суудан, буюм-тайымдан жардам берип жүрчү дешти...
Апамдар анын каерде, кимди, кандай кабыл алганы тууралуу айтып жатышты. Сөздөрүнүн бирин түшүнсөм, айрымдарынын мазмунуна акылым жетпейт. Кезек-кезеги менен дуу-дуу каткырып алышканычы. Эмнеге күлүп жатышканын баамдай албадым. Бирок, баары Сүйүмкандын сойкулук жоругун сындашып, андан жийиркенгендей болушкан эле ошондо...
Карабайсызбы, ири чарба боюнча жалгыз гана аягы суюк келин бар эле ошондо.
Ал эми азырчы?..
Кандайдыр бир кыска гана - он беш жыл ичинде сойку дегендер жайнап кеткенин карачы! Адамдардын кыял-жоругу аябай эле өзгөргөн экен. Мынчалыкка жетебиз деп ким ойлоптур?
Талантбек буга:
- "Элүү жылда эл жаңы, жүз жылда жер жаңы" - деген эмеспи, - деп макал менен жооп берди.
Бир кезде Шайыр:
- Сойку кыздарга баруу үчүн көп акча керек да. Адылда ашыкча акча жок болчу...
Жигит башын чайкады:
- Абдан эле баёо келин экенсиз да, жеңе! "Сойку кыздарга барам" - деген максат менен тымызын даярданып жүрсөчү? Сизге байкатпай, билдирбей акча жыйнап жүрүшү мүмкүнбү?..
Шайыр арасат боло үн катты:
- Билбей да калдым эмне дээримди?
- Жогорудагы сөзүңүздөн кийин бир деме деш дагы кыйын болуп жатат...
- Ии, ошондой десеңиз. Балким... так ушул маалда Адыл акем... саунада... же мончодобу...
Шайыр кулагын түрө калды:
- Эмне?.. Эмне?.. Каерде дейсиз?!
- Ай чырайлуу, кырчындай солкулдаган жаш кыз менен... жыргап жаткан чыгар?.. Чынбы? Биз билбейбиз да!
- Койчу, кантип эле? - Шайыр селт этип чочуп кетти. - Андайга барбас... дейм...
- Өз көзүбүз менен көрбөгөн соң, ак же көк дей албайбыз да! Ыраспы, жеңе?!
Кантсин, Шайырдын башы сабагынан үзүлгөн алмадай шылк дей түштү... Көз кычыктарына жаш тамчылары кылгыра калды. Ичи туз куйгандай ачышып, эс-учунан танып бараткан сыркоолуу адамдай далбастады...

* * *
...Шайыр бечаранын сүйлөөгө чамасы жок эле. Талантбектин сөздөрү ага катуу тийди. Кайсы бири чын, кайсы бири божомол экенине маани да берген жок. Кызгануу сезими анын жан дүйнөсүн биротоло бийлеп алды. Каны дүргүп, мээси чыңалды. Жүрөгү дүкүлдөп бир башкача сого баштады...
Көз алдына керебет, ак шейшеп капталган төшөк тартылды. Анда энеден туума жылаңач белгисиз аял менен Адыл жаткандай болду. Тулку бою жымырап кетти...
Талантбек бул жолу бир нерсени байкагансыды. Жеңесинин талуу жерине тийип, жүрөгүн жаралап жатканына көзү жетти. Анын оюна күтүлбөгөн... бир пикир келе калды. Ичинен жым дей түштү. Шайырдын азыркы уйгу-туйгу, будуң-чаң абалын өзүнүн пайдасын көздөй бурмакчы болду... Тымызын кудуңдап да алды...









кыргыз тилиндеги гезит "Айгай"









??.??