Кыргыз гезиттери

Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
email  •  архив
Кайрылуу каттары
жана келген каттар:

Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
“Учур” гезитине айтып койгулачы...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Жибербеген тыйынды “жибердим” дебегиле...
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Реферат сураган экен..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..


  Сандан санга

Ричард Хевитт, илимпоз
БӨЛҮНГӨН ДИНДЕРДИ БИРИКТИРҮҮ
Кыргыз Жакыбы менен Библиядагы Жакыпты салыштырып-талдоо
Жакыб пайгамбар (Иаков) менен бай Жакып - эки башка дастандагы эки түрдүү каарман. Тоораттагы Жакыб пайгамбар Исаактын баласы жана Ыбрайым пайгамбардын (Авраам) небереси. Ал эми бай Жакып - белгилүү кыргыз баатыры Манастын атасы. Андыктан, докладдыбыздагы бул эки инсандын бири "бай Жакып", бири "Жакыб пайгамбар" деп белгиленет.
Жөөттүк (иудейдик), христиандык, исламдык ыйык жазууларда: Жакыб пайгамбар он эки уруунун атасы болгондугу көрсөтүлгөн. Биздин эрага чейинки 17-кылымда (б.э.ч. XVII) бул уруулар Мисирде (Египетте) конфедерацияны түзүшкөн жана биздин эрага чейинки 10 (б.э.ч. X) кылым бою сакталып келген. Ушул убакта азыркы еврейлердин түп аталары болгон Жөөт (Иуда) менен Бенжеминден (Бениаминден) б.а. түштүктүк эки уруудан түндүктөгү он уруу бөлүнгөн.
Эки кылым ичинде Ассирия (Ашур) Жакыб пайгамбардын он түндүктүк уруусун басып алган (б.э.ч. VIII кылым). Бүгүнкү күндө бул он уруунун таптакыр жок болуп кетүүсү туурасында (көбүнчө Жусубдун же Иосифтин аты менен байланыштырып) аны ар түрдүү көзкараштар курчап турат. "Жоголгон он уруу" жөнүндөгү далилсиз билдирүүлөр кылымдар бою адамзаттын аң-сезимин козгоп келди. Ысрайылдын "Жоголгон он уруусунун" уламыштары дале болсо жылдар бою кызыктуу бойдон кала берет. Аталган темада да мунун учу көрүнүп, кызыгуунун жогорулашы көрсөтөт.
Жакып
Ыйык жазуулардагы (Библиядагы) Жакыб пайгамбар болжол менен 3700 жыл мурун жашаган. Кыргыздын бай Жакыбы - туман каптаган, өткөн мезгилдин легендарлуу инсаны, антсе да "Манас" эпосунда анын жашоосунун көп маанилүү бөлүгү сакталган.
Жакыб пайгамбар менен бай Жакып экөө тең көчмөндөрдүн башчылары болуп, өздөрүнүн чакан уруулары менен бир жерден экинчи жерге көчүп турушкан. Таңгалыштуусу, Жакыб пайгамбардын туткундалган он уруусу, тарыхта болжолдуу түрдө "Манас" эпосундагы бай Жакып менен кыргыздын талкаланган жана чачылган уруулары өзү кызыктуу тарыхын баштаган аймакта, дайынсыз жок болуп кетишкен. Бүгүнкү күнгө чейин ошол он уруу "Жоголгон он уруу" же "Ысрайылдын чачылган уруулары" деп эсептелет.
Чоң жиндилер
Биздин изилдөөбүз Жакыб пайгамбар менен бай Жакыптан башталат. Жакыб пайгамбардын туруксуз мүнөзү бай Жакыптын туруксуз мүнөзүндө күзгүдөй чагылып турат. Тоораттын бир түрүндө Жакыб пайгамбар көп учурда өзүн аянган адам. "Манас" эпосундагы кыргыз элинин түп атасы бай Жакып да кыйдылыгы жагынан дал ушуга окшош. Алардын балдары жакын жерде жашаган "каапырларды" өлтүргөндө, экөө тең өз өмүрлөрү үчүн кайгырып, чочулашат. Шаардын бүт эркектерин алдап жана өлтүрүп, Жакыб пайгамбардын уулдары Шымон жана Леби өч алышат. Жакыб пайгамбар балдарына минтип наалыйт:
"Силер мени кайгыга салдыңар, бул жердин тургундарына, канаандыктар менен периздиктерге мени жек көрүндү кылдыңар. Менин элим аз. Алар мага каршы чогулуп, мени өлтүрүп, үй-жайым менен жок кылышат".
Жакыб пайгамбардын наалыганы Саякбай Каралаевдин айтуусу боюнча "Манас" эпосунда да чагылдырылат. Бай Жакып өз баласынын коңшу "каапырларды" өлтүргөндүгү үчүн наалыйт:
"Кара курттай каапырдын
Каарын эми келтирдиң,
Кан Эсенкан баатырдын.
Улукка тийип, уйпадың,
Уулум Манас, оңбой кал,
Ушинтип бизди сыйпадың!
Оолугуп кытай, манжу журт
Ордону талап эми алат
Ойронду башка чын салат,
Алтай да бизге жер эле,
Кадемди чындап катырдың,
Калмак да бизге эл эле"
Капа болуп Жакып бай,
Каарланып турганы. "
Жакыптын нааразычылыгы, төмөнкү саптарда улантылат:
"Алтай да бизге жер эле
Манжуу, калмак аралаш
Ушул журт бизге эл эле,
Ордолуу журтка кайылып,
Чечтирмек болдуң тонумду,
Салмак болдуң башыма,
Тентек чыгып, кулунум,
Киши кылбас сонунду,
Муну укканда, кулунум
Кара калмак, манжуу журт
Казат экен ордумду... "
Бай Жакып менен Жакыб пайгамбардын экөө тең өзүнүн керт башы үчүн кайгырып, өз балдарынын жасаган кылыктары үчүн чочулашат. Эки жазууда тең Жакып менен Жакыбдын мүнөздөрү кыйтыр, сараң, туруксуз.
Алдамчылар
Ыйык жазууларда "Жакыб" "Алдамчы" дегенди билдирет экен:
"... мына эгиздер анын ичинде. Биринчиси кызыл болуп чыкты, баардыгы кызыл эт, саксагай чачтуу; атын Эйсап коюшту. Андан кийин, анын бир тууганы, Эйсаптын бутуна колу менен илешип чыкты; атын Жакыб деп коюшту. "
"Жакыб" дегени "Алдамчы" же "Түртүп чыгарууну" билдирет. Тактап айтканда, күч же көмүскө оюндар менен бирөөнүн ордун алуу. Башка Ыйык текст Жакыбдын аты жөнүндө мындай дейт:
(Уландысы кийинки санда)





  Сыноптика

"Белгисиз, убадачыл, жаш саясатчы"
Рубрикабыз эки жума чыкпай каармандарын сагынды. Бул саныбызда "Сыноптиканын" төрүндө Өмүрбек Бабанов. Бабановдун тегерегинде кандай гана сөздөр айтылбады. Айрымдар аны Айдардын, Максимдин жакын санаалашы, Орусиянын оң колу дешсе. Кээ бири кайчы пикир айтып, Өмүрбек чыныгы кыргызым деп иштеп берчү жигит деп талашат. Андыктан Өмүрбек мырзанын жүзүн, кылган ишин таразалап көрөлү.
Жыпар Жекшеев, коомдук ишмер:
- Өмүрбек Бабанов жаш болсо дагы саясатка башы батып, аркы жээкти, берки жээкти көрүп калган жигит. Роза Исаковнанын коалиция түзүүнү "Республика" партиясына бергенине туура көз караштамын. Бул партиянын лидери Бабановдун азырынча көп жагы бизге белгисиз, бул жаш саясатчы, мурунку саясатчылардай болуп ийне жибине чейин биле албайбыз. Эми саясий аренага чыкты. Ошондуктан бардыгы алдыда. Шайлоо алдында партия жетекчилеринин Россияга бат-бат катташып, алардын таасиринен чыга албай жаткандары барыбызга көрүнүп калды. Азыр булардын баары эстерине келиши керек. Эгемендүү мамлекетибизди башкаларга байкуш кылбай, өзүбүздүн саясатыбызды өзүбүз жүргүзүшүбүз керек. Россияга кайра-кайра каттап, лидерлерине жолуккандарын туура көргөн жокмун. Булардын катарында Өмүрбек Бабанов да бар. Бул кейиштүү.
Кубанычбек Өмүралиев, көз карандысыз эксперт:
- Чындыгында ал жигитти көп билбейт экенмин. Эл шайлады, парламентке келди. Эми, убада кылгандарын аткарсынчы. Анан көрөбүз.
Клара Ажибекова, коомдук ишмер:
- Бабановду жакшы деле билбейм. Ал тууралуу жакшы да, жаман да айта албайм. Менимче перспективасы бар, жаш адам. Буга чейин өз алдынча кандайдыр бир иштерди жасаганын көрө алган жокпуз.
Дастан Сарыгулов, коомдук ишмер:
- Бир эле нерсени эске алсак, "Эркин-Тоо" гезити жарыялаган расмий отчетто шайлоого 62 миллион сом жумшалган. Мандатты сатып алууга эң көп акча сарптаган "Республика" партиясы болгон. Ушул жерден эле байкаса болот мунун ким экенин. Бабанов Акаевдин доорунда Айдардын жанында жүрүп алгачкы акча жыйнаган адам. Бакиевдин учурунда да жакшы эле иштеп алды. Өзү менен кезигишип, иштешип көргөн эмесмин.
Марс Сариев,
саясий серепчи:
- Өмүрбек Бабанов жаш саясатчылардын эң белгилүүсү. Азыркы бийликке ушундай бизнесмен кишилер керек. Бирок, бизнестин кишилери бийликке келгенде зыян келтирет. Анткени, бизнестин өзүнүн психологиясы бар, пайда табуу деген. Өкмөт башка, бизнес башка болот да. Биз байкап жатабыз бизнесмендер келгенде өзүнүн чөнтөгүнөн арылбай, көбүнчө ошол жакка көңүл бурушат. Ушул жагынан бир аз чочулайм. Бирок, жаштардын келгени жакшы. Бабанов коалиция түзүүдө парламент жакка да, президент жакка да ообой бардыгына жаккан позицияда. Менимче Бабанов коалицияны түзө алат. Өзү айткан широкая коалиция дегенин кылат. Эгерде андай болсо коалицияга баары кирип, "Ата Мекен" мүмкүн жалгыз оппозицияда калат. Башка варианттар деле бар, бирок азыркы кырдаалда ушул вариант өтүп кетет го. Себеби, тышкы да, ички саясий оюнчуларга да жагып жатат. Биз билебиз Текебаевге эмне үчүн ич жактан да, сырт жактан да каршы чыккандарын. Муну саясий күчтөр политтехнология жолу менен кылышты. Шайлоонун астында берген убадалары үчүн Бабанов премьерликке барбайт го. Анткени шайлоодогу айткандары аябай эле популисттик программа болчу. Муну Өкмөт иш жүзүнө ашыра албайт, ошондуктан Өмүрбек Бабанов премьер-министирликти талашпайт. Ал өз убадаларынан кантип кутулуунун, элди алдоонун жолун издейт.
Мээрим Айталиева




кыргыз тилиндеги гезит "Асман пресс"
ActionTeaser.ru - тизерная реклама

ПОИСК ГАЗЕТЫ