Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери


п»ї

Нургүл БЕЙШЕН
Президенттин кечиккен махабаты
(Башталышы өткөн санда)

Айжан таксинин арткы орундугунда караңгыда жашынып алып ыйлап баратты. Ансыз да карадалы атка конуп, элден корунуп, айылга деле барбай жүргөн байкуш кыз ушул мүнөттөрдө ого бетер кичирейип, жүрөгү сыздап кетип баратты. Өзүн ушунчалык бактысыз сезип, тагдырына наалат айтып, өзүн ала качып бактысына балта чапкан ошол байдын көпкөн баласын каргап келатты. Баарынан дагы Капар Алиевичтин жалооруй тиктеген көздөрүн көргөндө башында өзүнө карата бир жылуу сезимди баамдап жүрөгү туйлаганычы?! Бирок аягында дароо төшөккө сүйрөгүсү келгени баарын бузбадыбы. Көрсө, көчөдөгү бузулган кыздын бири көрөт тура. Көрсө, бир жатып намысын тебелеп баса берейин деген тура. Айжан ушуга арданып баратты. Үйүнө дагы эки көчө калганда таксист машинесин токтотуп, "Ушул жерден эле түшүп калчы" деп корс этти. Айжан акыркы 100 сомун унчукпай сунду дагы бир да сөз айтпай, коштошпой түшүп кетти. Куюлган көз жашы бетин жууп, теңселе басып капкараңгы көчөдө кетип баратты. Азыр бирөө аркасынан келип торойто чаап кетсе да баары бир болчу. Улам бир короодон үрүп чыккан иттер да жалгыз бараткан кызга анча даабай, ыйлап бараткан кыздын абалын түшүнгөнсүп карап калып атышты. Бири артынан кууп үргөн жок. Кыз үйүнө караңгыда ошентип жалгыз жетти. Шаардын четиндеги жаңы конушта жашасаң ошо да. Баткак жана аңгек-дөңгөк көчөсүнөн качып, жадагалса такси барбайт.
Айжан түн бир оокумга чейин уктаган жок. Тойдон шыбага кылып Атыр сумкасына бир куту шоколад салып аткан. Аргасы кеткенде өзүн алаксытыш үчүн ошону ачты да жеп отурду. Улам бир ой кыйнап, кайра туруп өзүн тилдейт. Экиленбей мейманканасына барып, Капар Алиевич менен болуп, ушунча жыл муунтуп келаткан жалгыздыктан өч албайт белең деп да ойлоду. А эртеси не болмок? Эртеси Капар Алиевичтин бетин карай албай уялмак, ал эми тигил киши болсо жылт койгон бойдон жоголмок. А азыр эмне келеби? Айжан кайра өзүн тилдеп кирди. Адалсынып кууп жибердиң сенин тазалыгындын кимге кереги бар? Эч кимге!! Капар Алиевич болсо мыйыгынан жылмайып, чырт түкүрүп туруп башка сулуусуна кеткендир. Ушул түндү ал сулуусу менен өткөрөт дагы койкоюп эртең жумушуна барат, миллиондору тууй берет, тууй берет. Сулуулары көп болсо керек, ар кандай күнгө, ар кандай маанайга жараша чекесинен чертип туруп кумарын кандырат да. Анан эле мага окшогон бир жүдөмүш кызды жолуктуруп калды, жөнөкөй кыз менен да жатып көрөйүн деди да. Ал кыз болсо келесоо болсо, көздөрүн жалжылдатып, аны жактырып атканын билгизип койсо… Келесоосуң сен, торпоксуң! Айжан өзүн өзү тилдеп, улам ыйлап, кайра сооронуп атып түн оокумда гана уктап кетти.
Жекшемби күнү кечке соолуп үйүндө жатты. Башы ооруп тура албай калыптыр. Капа болуп ыйлаганга го, денеси бүт талыкшып кечке жатты. Дүйшөмбү күнү эртең менен демейдегидей эле жумушка жөнөдү. Мектепке кире берейин дегенде астынан бир киши тосуп чыкты дагы ал унчукпай колундагы ак баштыкты Айжанга карматты да, жолуна түштү. "Эй, бул эмне? Ким берди муну?" деп артынан кыйкырса ал ийинин куушуруп, жылмайып басып кетпеспи. Баштыкты кармаласа жумшак бирдеме бардай, ичин ачып карайын десе сабагына кечигип баратат. Шашып классына чуркап жөнөдү.
Класска кирип, өзү окуткан мадырабаштарды көргөндө сүйүнүп кетти. Алардын кыйкырык-чуусуна аралашып, кереги жок ойлордон алагды болгонуна ыраазы. Ага карабай Капар Алиевичти эстегенде негедир жүрөгү мыжылып, кайра бир көргүсү келип, анын элеси көз алдында туруп алды. Чала тааныган эле киши жашоосуна ушунчалык тез кирип, терең из калтырганына ишене албай башы маң.
Айжан улам бир ойго жетеленип сабагын жакшы өтө албай атты.
- Эже, эже, эмне токтоп калдыңыз? Жомоктун уландысын айтсаңыз!
- Ыя, эмне? - деп Айжан Капар Алиевичти эстен чыгарууга аракеттене башын силкип алып, бөбөктөргө жылмая кайрылды, - Кай жерге токтодук эле?
- Чокчолой баатыр даракка чыга качканда! - деп балакайлар туш тараптан чуркурашты.
Балдарга Чокчолой баатыр жөнүндө жомок окуп берип жатып да Айжандын ойлогону Капар Алиевич болду.
Биринчи сабагын бүтүп тыныгуу болору менен биринчи эле ойлогону колундагы пакет болду. Классты ичинен иле калып пакетти ачты. Ичиндеги кызыл кутучаны алып чыгып, сыртындагы этикеткасын окуса, "Red Center" деп жазылып турат, бул Бишкектеги кымбат баалуу кийим саткан чоң дүкөндөрдүн бири эмеспи. Кызык, ким белек жиберди экен? Ачып алып таңгалып туруп калды... Жүрөгү дүкүлдөйт.
Кутучада таза кашемирден тигилген жакалуу кызгылт пальто бар экен. Өзүнүн пальтосунун өңү да ушундай эмес беле. А бирок бул андан айырмаланып, бир топ кымбат болсо керек, ичи да жибек кездеме менен капталыптыр. Айжан алгач бардык аялдардай эле кубанганынан алакандарын чапкылап жиберди. Кийип көрсө куюп койгондой чак келип, бой келбетине куп жарашып калды. Өзүнчө эле жыргап кубанычы койнуна батпайт. Анан бир убакта кабагын бүркөп, бирдемени эстегендей баштыктын ичин аңтарды. Бирок ичинде эч кандай кат жок экен. Ошентсе да белек кимден келгенин түшүндү... Жаңы пальтону чечип, дароо кайра пакетке салды.
Ата-энеси мындай пальтону сатып бере албайт, алар жалаң айлык акы менен жашаган кишилер. Агасы андан бетер... Айжандын мындай белек тартуулай турган туугандары да, жакын достору да жок...
Баштыкты дагы бир сыйра аңтарып, алакандай болгон визитка таап алды. Кооздолуп алтын жалатылган тамгалар менен жазылган жазууларды окуп алып оозу ачылды. Президенттин мындай белек тартуулаганга кандай акысы бар?! Демек, мени сатып алайын деген тура! Же мазактайын дедиби? Мага бир катуу сабак берейин деген го?..
Айжан пальтону баштыкка салып, кайра артка жөнөтүп жиберейин деди эле, визиткадагы телефон номурун көрүп алгач сүйлөшүп көрмөк болду. Ачуусу келген Айжан чөнтөк телефонун алып чыгып, шашкандан баскычтарын туура эмес тере берип, үчүнчү жолу дегенде туура чалды. "Бул не деген шумдук? Мени сатып алса болот деп ойлойбу? Же ал өзүн машаякмын деп турабы? Мен анын берген белегин унчукпай эле ала беришим керек экен да? Эч качан андай болбойт, миллионер болсо өзүнө!" деп итатайы тутулду.
- Алло! Капар Алиевичтин катчысы угуп жатат, - деп телефондон эркектин сылык үнү угулганда Айжан ачуусун араң кармап, өзүнүн атын атады жана телефонго Капар Алиевичти суранды. "Бул керсейген неме менин атымды да унутуп койгондур. Катчысына Атырдын курбусумун деп айтсам болмок экен. Эми мындай ысымды билбейм деп мени шерменде кылбаса болду!" деп турганда:
- Алло! Айжан, саламатсыңбы! Мен абдан кубанычтамын! - деди Капар Алиевич.
- Кечирип коюңуз, бирок мен кубанычта эмесмин. Салып жиберген пальтоңуз жөнүндө айтып жатам...
- Эмне болду, жарашпай калдыбы? Же өлчөмү туура эмес бекен? Мен сейрек жаңылчу элем...
Карасаң айтып жатканын! Демек, белектерин оңду-солду таратып жаман көнгөн экен да! Жинин чыгарбоого аракеттенип:
- Кеп өлчөмдө эмес. Сиздин мага белек кылууга акыңыз жок! А эгер мени шылдыңдап жөнөттүм деп ойлосоңуз...
- Менин машинам, тагыраак айтсам, айдоочум сенин пальтоңду булгап салды. Айжан, эсиңдеби? Мен өзүмдүн күнөөмдү мойнума алып, ушундай жол менен кутулайын дегем. А сен болсо каяктагы ойдо жок нерселерди айтып жатасың.
- Жума күнү Атырдын үйлөнүү тоюнда өзүңүздүн күнөөңүздү мойнуңузга алгыңыз келген эмес. Аныңыз аз келгенсип мага бир жеңил ойлуу кыздай мамиле кылдыңыз. Кереги жок сиздин белек-бечкегиңиздин мага! Кандай айтсаңыз ошондой айтыңыз, мен сизден эч нерсе алгым келбейт жана милдеткер болуп жүрө албайм.
Капар Алиевич көп эле аялдарды көрдү, бирок белектен баш тарткан бир да аял эсинде жок! Тескерисинче, шылдың болсо дагы белектен эч кимиси эч качан баш тартпай, бергенин бергендей алып турган. Атүгүл, колунда байлыгы ашып-ташкан аялдар да ыраазылык менен алып, "кереги жок, өзүмдүкү өзүмө жетиштүү" деген эмес.
Президент ушундай болбогон эле кайым айтышуудан кийин дагы жүрөгүнүн кагышы катуулай баштаганын сезди. Бул кыздын оюндагысын тартынбай бетке айтып, эми болсо белектен баш тартканы ого бетер жүрөгүн элжиретти. Эптеп ушул пальтону шылтоолоп бир көрүп алгысы келип турду.
- Болуптур, алгыңыз келбейт экен, анда азыр офиске жеткирип берип коюнуз,- деди Капар Алиевич. Эптеп азыр кыз пальтону көтөрүп алып келип калса, бир жолуксам деп кымыңдап турду.
- Менин дагы бир саат сабагым бар, андан кийин жеткирип берем.
Айжан трубканы тарс койду. Бирок негедир жүрөгү элеп-желеп болуп, сүйүнүп атты.

(Уландысы кийинки санда)







кыргыз тилиндеги гезит "Агым"









??.??