|
Кыргыз гезиттери Кыргызский газеты |
Кыргыз китеп |
Кайрылуу каттары жана келген каттар:
Рыскелди Алма-атага кетти Башкы редакторубуз Рыскелди Момбеков Алма-Ата шаарында өтүп жаткан КМШ өлкөлөрүндөгү массалык маалымат каражаттары өкүлдөрүнүн эл аралык конференциясына катышып жатат. Шериктеш мамлекеттердин басма сөз өкүлдөрү, журналисттерди байкатпай байлай турган Кылмыш - Жаза кодексиндеги "шылдыңдоо" беренесин талкуулашат. Алкымдан алган ал беренени алдырып салууга аракет жасашат. Кызыктай кылмыш ишинин Кыргызстандагы кырдаалы боюнча башкы редакторубуз баяндап бермекчи. "Маньяк" аюу адам өмүрүн кыйдыКечээ, 22-октябрь күнү Бишкек циркинде чоң кырсык болуп, орусиялык муз үстүндө цирк тартуулаган орусиялык труппанын үйрөтүлгөн аюусу адамдарга кол салган. Натыйжада "маньяк" аюунун ач азуусунан 25 жаштагы труппанын администратору Дмитрий Потаповдун денеси жулмаланып, ошол жерден мүрт кеткен. Ал эми дагы бир жабырлануучу гастролдоп келген орусиялык дрессировщик Евгений Поповдун абалы өтө оор. Ал эми адамдарга ач азуусун кайрыган аюунун мындай аракети эмнеден улам келип чыккандыгын териштиришүүдө. Беш жаштагы "маньяк" аюуну Свердлов райондук ИИБинин кызматкерлери келип, башка атып өлтүрүштү. Өмүрбек өз каалоосу менен кетти Өкмөттүн биринчи вице-премьери Өмүрбек Токтогулович өз ыктыяры менен кызматынан кетти. Бир жылга жетпеген убакыттын ичинде, бир топ жакшы иштерди жасаганга жетишкен Өмүрбектин эмнеге "үй бүлөгө" жакпай, жаңы өкмөткө батпай калганы белгисиз. Буга чейин өкмөттөн Алымбай Султанов, Манас Акматбеков, Самсалы Суваналиев кеткендерин эске алсак, таластыктарды тазалай(жазалай) баштаганы чын окшоп калды. Бир Өмүрбекти кетиришти, эми экинчи Өмүрбекти(Суваналиев) эмне кылышаар экен? Баса, Өмүрбектин ордуна Акылбек Жапаров барганы калыптыр. Аликбек Жекшенкуловго акыйкат жүзүн бурду Азыркы кезде дымый түшкөн оппозицияны, учурунда сай-сайлап кетишине жол бербей "Акыйкат үчүн" кыймылын түзүп, баш коштуруп, ал кадамы үчүн бийлик тарабынан "кытай гранты менен тапанча чырына" байланышкан "кылмыш" иши козголуп, алты ай абакка жатып чыгууга аргасыз болгон Аликбек Жекшенкулов "Агым" гезитинин үстүнөн жеңишке жетишти. Бир кездерде "Агым" гезити "Джек потрашитель" деген лакап атты жармаштыргандыгы үчүн, аталган гезитти сотко берген А. Жекшенкулов Биринчи май райондук сотунан, Бишкек шаардык сотунан, Жогорку соттон да утуп алды. Акыйкаттыкты туу тутуп "Акыйкат кыймылын" түптөгөн Аликбек мырзага бул саам акыйкат жүзүн бурду. Бийликтин айткандарын аткарып, адилет чечимден көп учурда четтеп кетчү сот, Жекшенкуловго таш таразасын оодарды. Соттон утулган "Агымдын" кожоюндары Аликбек мырзадан кечирип сурап, алдына түшүшүптүр. Аликбек мырза өзгөлөрдөй болуп миллион сом өндүрөм деп чамынып, акча талап кылбай, айкөлдүк менен кечирим кылып, гезитке жөн гана төгүндөө берүүлөрүн айтып, маданияттуу сылык узатыптыр. Акыйкаттыкты талап кылып "Агымды" утуп алган Аликбек мырзанын "тапанча чырына" байланышкан сот иши ноябрь айында уланат. Адилеттиктин ташы бул сапар да Аликбек мырзага ооп калгысы бардыр… Куловдон үн чыкты, ээй! Көптөн бери чээнге кирип кеткендей дымыган Куловдун добушу чыкты. Бийлик айтып түгөтө албай жаткан реформаны "тарыхта мындай окуя болгон эмес" - деп, добулбас какты, чиркин! Ажонун реформасын ааламдагы сейрек ачылыш катары кабыл алган Феликс мырзанын жоругуна аргасыз баш чайкадык. Сыягы, кичи ГЭСтерди куруу боюнча Феликс мырза жетектеп жаткан дирекция Энергетика министрине карап калган соң, ажодон майлуу бир орун үмтөтүп жаткан көрүнүш катары бааладык. Анткени, дирекция мурун өкмөткө да баш ийчү эмес. Феликс мырза өзү кожо, өзү бий эле да. Эми ошол жогорку даражалуу кызматынын статусу кичирейип жатпайбы, түгөттүкү. Анан Кулов мырза каңырыгын түтөтүп, ар намыстан да мансап таттуу көрүнүп, ажонун реформасын апендинин кызындай мактап, жайлуу, майлуу кызматка жуучу түшүп жаткан имиш… "Кошо мат" болуштун да чени, өлчөөсү бар экенин Кулов алигиче аңдай албай жатканы өкүндүрөт… "Манасты" кимдер талашты? Эч нерсе менен иши жок энөө кыргыз эли жерлеринен айрылганы аз келгенсип, нечендеген кылымдар бою даңазалап, дүйнө элине мактанып келген кадимки "Манасынан" айрылып отурат. Мындай каргашалуу кабарды 22-октябрь күнү "Айтыш" фондунун жетекчиси Садык Шер-Нияз жарыя кылды. Анын айтымында, 2-октябрда "Манас" эпосу - дүйнөлүк материалдык эмес баалуу мурас катары ЮНЕСКОнун тизмесине Кытай Эл Республикасынын атынан киргизилген. ЮНЕСКОнун расмий сайтында "Манас-бул Кытайдын улуу үч эпосунун бири" - деп жазылган. Бүгүнкү күндө кытайлык тарап да баардык массалык маалымат каражаттарына Манас-Кытайдын эпосу экендигин жана бул эпос Кытайдын Синьцзянь-Уйгур автономиялык районунун Ахчи деген аймагында пайда болгондугун, кийинчирээк Кыргызстанга, Казакстанга, Тажикстанга кеңири тарагандыгын байма-бай жазышууда. "Кыргыздын руханий байлыгы Кытайдын атынан ЮНЕСКОнун тизмесине кирип калышы-бул туура эмес. Бул маселе мамлекеттер аралык деңгээлде чичилиши керек. Эгер эртерээк чечкиндүү чара көрсөк, "Манас" эпосун ЮНЕСКОго Кытайдын эмес, Кыргызстандын атынан киргизип, абалды оңдосок болот"-деген, Садык Шер-Нияз, бул маселени ЮНЕСКОнун Кыргызстандагы иштери боюнча Улуттук комиссиясынын генералдык катчысы Жыпар Жекшеевдин эң сонун билгендигин, бирок, муну жаап-жашырууга аракет кылгандыгын кошумчалап өткөн. Ошондой эле көзгө басар руханий байлыгыбыз болгон "Манасыбыздан" айрылып калышыбызга Маданият министрлигинин опол-тоодой күнөөсү бар экендигин да жашырган жок. Маданиятыбызды тейлеген министрлигибиз наамдарын "соодалап" бүтө албай, "чоң базарда" жүргөндө элибиздин сыймыгы болгон улуу мурасыбыз "Манас" эпосу, алеки саатта кытайлыктар тарабынан менчиктелип, дүйнө элине Кытайдын эпосу катары шардана болуп отурат. Үзөңгү-Кууштай керемет жерибизди тартып алган Кытай эли бүгүн минтип "Манасыбызды" тартып алды. Минтип отурсак, эртең аларың Манас-Кытайдын эпосу демек, "Манастын күмбөзү", Манастын мекени болгон жалпы Талас жери да Кытайдыкы деп, "Ормон опузага" салбайт деп эч ким кепил боло албайт. Дал ушул чуулгандуу маселе боюнча кийинки саныбызда "Айтыш" фондунун негиздөөчүсү Садык Шер-Нияз менен болгон кеңири маекке орун бермекчибиз. "Эл сөзү" пресс "Ата - Мекен" партиясынын мүчөсү, милициянын полковниги Мадылбеков Туратка иниси Эркиндин мезгилсиз дүйнөдөн кайткандыгына байланыштуу терең кайгыруу менен көңүл айтып, азасын тең бөлүшөбүз. "Эл сөзү" гезитинин эмгек жамааты
Тагыраак көрсөткүчтөрдү Кыргыз Улуттук Банкынан табасыз: биерде >> Макала, чыгарма, жарнама...
Алексей Рощин
Назаралиев Ж.
Турсунбай Бакир уулу
Назаралиев Ж.
Кызык макала
|
|
|
| ||||||||||||||