Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери


п»ї
Тыныбек, Үмөт чыккан жер
Тыныбек манасчыдан баштап жаш манасчы Үмөт чыккан касиеттүү Нарын облусунун Нарын районуна караштуу Миң-Булак айылы тууралуу кеп кылбай коюуга болбойт. Анда Миң-Булак айылына болгон сапрыбыз байсалдуу болсун.


Миң-Булак айыл округу 3 бөлүктөн турат. Өрнөк, Куйбышев жана Миң-Булак.
"Менин айылым Миң-Булак,
Өзөн-өзөн сууну улап
Өзөндөрдүн жээгинде,
Карап турам кол булгап.
Ал жагы да көп булак,
Бул жагы да көп булак
Булактардын көптүгүнөн,
Аталып калган Миң-Булак"-деп ушул айылдын тургуну жаш акын кыздардын бири Мунара Расулова жазгандай чынында айылдан суу таппай убара болбойсуң. Миңдеген мөлтүрөгөн булактар жер жарып чыгып турат. Бул айыл Нарын районундагы эң чоң айылдардын бири. Ошондой эле токойду аралап шаркырап аккан Он-Арча дарыясы айылды кесип өтүп, Нарын дарыясына куят. Бул суудан ар кандай балыктарды кездештирсе болот. Көргөн жанды суктандырган, боорунда аппак кар жаткан Ала-Мышык тоосу да өзгөчө бир көрк берип тургансыйт. Айылдын эли дыйканчылык жана мал чарбачылык менен алектенишет. Жапжашыл болгон жайытта оттоп жүргөн малдарды, эгин талаасында бири арык чапса, бири чөп чапкан жанды көргөндө күжүрмөн элдин эмгегине сыймыктанбай койбойсуң. Айыл өкмөтү Шоңкоев Турарбек Майрамбекович.
Учурда Нарын облусунун ар бир районунун бирден чоң айылында семинар, сынак өткөрүлүп жатууда. Жакында эле Жумгал району кезекти Миң-Булак айылына өткөрүп беришкен. Айылдын эли жапатырмак айылды оңдоп, түзөөгө активдүү катышып, көчөлөр түздөлүп, жарык берүүчү асма шамдар орнотулуп, маданият үйү ичи-сырты менен оңдотулуп, көркөмдөлүп жазалгаланды. Ошондой эле элди кубандырып бала-бакча да ачылып, семинар өтө чоң деңгээлде өттү десек жаңылышпайбыз. Элдин мындай ынтымак менен көргөн камы, эмгеги биринчи вице-премьер министр, губернатор баштап келген меймандарды ыраазы кылды. Өкмөт айыл элине 1 трактор белекке берди. Айыл эли кезекти Ат-Башы районуна караштуу Казыбек айылына өткөрүп берди.
Бул айылда тигүүчү цехтен тартып кийиз жасоочу цехке чейин бар. Эли өтө күжүрмөн, уз, уста эмгекчил калк. Калкынын саны 5160 адамды түзүп, 1134 түтүн үй бүлө жашайт. Миң-Булак айыл өкмөтүнө караштуу Актан Тыныбек, Токтогул Байсалов атындагы эки орто мектеп жана Жакып Өмүралиев атындагы толук эмес орто мектеп бар.
Миң-Булак айыл округу - "Электрондук айыл өкмөтү" долбоору ПРООНдун "Кедейчиликти кыскартуу жана демократиялык башкаруу " программаларынын колдоосу менен 2010-жылы Миң-Булак айыл округунун деңгээлинде 142000 сомго электрондук регион маалымат системасы ишке ашырылган. Бул система аркылуу район жана айылдык округдардын ортосунда маалымат алмашылат. Дегеле айыл эли башка өлкөдөгү тууган-тушкандары менен байланышууга жакшы жол болуп, элди кубандырат.

Ар бир жердин өзүнүн сыймыктанчу уул-кыздары болот эмеспи, анын сыңарындай Миң-Булак айылы да эл каймагы болгон инсандарыбыздан уучу кур эмес.
Көкөтөй чечен
Тыныбек Жапый уулу манасчы
Актан Тыныбеков манасчы, фольклор жыйноочу
Асан Заркунов Эл мугалими, жазуучу
Асан Жакшылыков акын
Жаңыл Токторова куудул
Табылды Актанов актер, манасчы, төкмө акын, дастанчы, КР эл артист
Жазгүл Жамангулова акын
Мунарбек Чобиев ырчы
Болот уулу Үмөт жаш манасчы
Кубат Чекиров "Кут билим" гезитинин башкы редактору
Асанбек Кулманбетов жазууучу
Жаныш Кулманбетов режиссер, драматург
Кадыракун Базарбаев мамлекеттик жана коомдук ишмер
Ашыралиев Кемел коомдук ишмер
Нургазиев Рысбек ветеренария илимдеринин доктору, Агрардык акдемиянын ректору
Асанкул Осмонов КР эл артист
Чоро Думанаев КР эл артист
Мукаш Исмаилов Экономика илиминин доктору, профессор
Канат Мамырканов куудул, актер
Жыпара Исабаева, акын, журналист

Кыскача маалымат
Орто мектеп 2;
Толук эмес орто мектеп 1;
Балабакча 2;
№50 кесиптик лицейинин филиалы 1;
ФАП СВА 2.1;
Жыгач иштетүүчү цех 2;
Пилорама 1;
Перловка иштетүүчү цех 1;
Мончо 30;
Мечить 3;
Мал базар 1;
Тегирмен 12;
Дүкөн 15;
Маданият үйү 1;
Уйларды жасалма жол менен уруктандыруу 1;
Зеет сервис 2;
Тех. Сервис 1;
Айыл округунун жалпы аянты 7313га;
Айдоо аянты 2211га ;
Суугат аянты 2261га;
Кайрак жер 10га;
Чөп орундуу жер 153га;
Жайыт жер 34689 га;

Айыл округунун жалпы малынын саны:
Жылкы 2574;
Ийри мүйүздүү малдар 4182;
Кой, эчки 22011;
Канаттуулар 2400;

Даярдаган Анара Токтосунова





  Манас - Манас болуптур...

"Манасты" билүү бизге парз, кыргыз урпагы!
"Алмадай баштын ичине ,
Алп "Манас" кантип батты экен",- дедиртип дүйнө элин таң калтырган кыргыз феномени "Манас" эпосун колго алып окуп чыгуу үчүн азыркы убакта ар кимдин эле шарты келе бербейт.
Кыргыздын элдик оозеки чыгармачылыгын баалаган, кыргыздын маданий байлыктарынын көрөңгөсү болгон "Манас" эпосуна кызыктар мекендештерибиз үчүн жакшы жаңылык кылып "Манас" эпосунун Кыргыз СССР Илимдер Академиясынын тил жана адабият институту тарабынан профессор Б. М. Юнусалиевдин редакциялоосу менен КЫРГЫЗМАМБАСТАН басылып элге сунушталган кыскартылып бириктирилген вариантын сунуштайбыз.
Ар бир саныбызды үзбөй алып "Манас" эпосун үзгүлтүксүз толук окуп чыгыңыз.
Жомок башы
Э…э…э…й, байыркынын жомогу
Баштаса келер оролу,
Эзелкинин жомогу
Эстесе келер оролу.
Жармы төгүн, жармы чын,
Жарандардын көөнү үчүн,
Жабыратып айтабыз
Жолборс Манас жөнү үчүн.
Көбү төгүн, көбү чын,
Көпчүлүктүн көөнү үчүн,
Күпүлдөтүп айтабыз
Көк жал эрдин жөнү үчүн.
Жанында болгон киши жок,
Деги жалганы менен иши жок;
Төрүндө жаткан киши жок,
Мунун төгүнү менен иши жок.
Бабаңардын жомогу,
Баштабасак болобу?
Атаңардын жомогу,
Айтпай кетсек болобу?
Уламадан уккан сөз,
Угуту өнүп чыккан сөз.
Карылардан алган сөз,
Калк ичинде калган сөз.
Арбын жомок - толгон сөз,
Ат көтөргүс болгон сөз.
Арсыздарга токтолбой,
Азамат- эрге конгон сөз.
Кай бирүүнөн калпы көп,
Какжыраган салты көп.
Качырлашып сайышкан
Калпынан ашкан алпы көп.
Намыска тууган кара көк,
Ок тиштемей анты көп.
Атабыз өткөн айкөл, шер,
Алтайга барып туулган.
Атын жаттап кары - жаш,
Ааламга даңкы угулган.
Жектешкени болгон бас,
Жетик экен эр Манас.
Жергесине эл толуп,
Жердегени кең Талас!
Э…э…э…э…й, байыркылар кеп айткан,
Баатыр ушул деп айткан.
Андагылар кеп айткан,
Арстан ушул деп айткан.
Абалтан калган бул кепти,
Айта келсек бул кезде.
Айланып сансыз жыл өттү.
Көпкөк темир кийинген,
Жоо дегенде жүгүргөн,
Жон - жондон желдей зуулдап,
Жолборстой сүрдүү эр өттү.
Эр өтпөсө ким өттү?
Эчен кылым эл өттү!
Тоо бузулуп сай болду,
Сай козголуп тоо болду.
Аты калып өзү жок,
Ар канча деңиз жоголду.
Элүү жылда эл жаңы,
Жүз жылда болуп жер жаңы.
Бабалардан уруктап,
Биз экенбиз бер жагы.
Көктөн учкан канаттуу,
Жерден сызган туяктуу,
Көп экенин ким билсин
Ушул жомок сыяктуу.
Эрендерден калган сөз,
Энчи кылып алган сөз,
Как жүрөккө конгон сөз.
Кайнап ичке толгон сөз.
Жоого аттанган баатырдын
Жан - жөкөрү болгон сөз.
Уккан жандын курсагы
Ушунчалык тойгон сөз.
Чечендерди черткен сөз,
Бечелдерди чеккен сөз.
Белес - белден бороондоп,
Беш удургуп өткөн сөз.
Кызыл борон кыр менен,
Кыйкырык - чуу сүр менен,
Сүрдүкпөгөн тил менен,
Кардыкпаган үн менен.
Аркар баскан бел менен,
Булут шашкан жел менен,
Катар арыш керген сөз
Кошо жашап келген сөз,
Баласына атасы
Энчи кылып берген сөз.
Жайнап түшсө мөндүрдөй,
Жалпы журтум терген сөз.
Андай болсо калайык,
Эми муну таштайлы,
Айкөлүңдүн өзүнүн
Жомогунан баштайлы.
Келерки саныбызда "Манастын бала чагы" бөлүмүнөн баштап улантып окуй аласыздар.
Даярдаган
Гүлайым Калыбекова








кыргыз тилиндеги гезит "Эл үчүн"









??.??