Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери



  Айтса-айтпаса төгүнбү?

Кылымдын кылмышы, же криминал "жүгөндөгөн" өлкө
Чайыттай ачык күндө Кыргызстандын аймагында чагылган жаркылдады. Өлкөбүздөгү чет элдик Надель менен Евгений Гуревич ээлик кылган Азия Универсал Банк (АУБ) финансылык ири кылмыштын очогуна айланып, миллиарддаган АКШ долларын жууп менчиктештирүү менен бүтүндөй банк секторлорун жутуп коюшканга шарт түзүлгөнүн "Фергана. Руга" Э. Байсаловдун комментариясы жарыяланды. Ошол эле учурда Орусиянын көрүнүктүү саясий серепчиси А. Князев да "Кыргызстан криминалдык кир жуучу ири өлкө" катары сыпаттап отурат.

Бул пикирлерди эми төгүндөөгө мүмкүн эмес, эл аралык маанидеги финансылык кылмыш тууралуу маалыматтар жана мунун тегерегиндеги чыр-чатактардын дүйнөгө белгилүү болушу мамлекетибиздин аброюна жана кадыр-баркына көлөкө гана түшүрбөстөн, Кыргыз Республикасына башка өлкөлөрдүн өнөктөш катары ишенимин жокко чыгаруучу күчкө ээ болгонун эми ачык айтууга туура келип отурат.
Римдик сот Альдо Морджини 1990-жылдан бери АКШнын жарандыгын алган, мурдагы кыргызстандык Е. Гуревичти камакка алууга өкүм чыгарганы ааламга белгилүү болду. Мунун себеби кылымга татырлык кылмыш иши 2003-жылы жана 2006-жылы Теlekom Italia SpA жана Fastwed сыяктуу бөлүмдөрүнөн 2,7 миллиард долларды көз боёмочулук жол менен которуп алгандыгына байланыштуу экендиги көргөзүлгөн.
Рим прокуратурасынан Джанкарло Капальда аттуу прокурор ANSA агентчилигине билдирүүсүндө улуттук тарыхта мындай ири алдамчылык менен 2 миллиард евро сыртка чыгарылып, мында калабрий (ндрангеттик) ыкмасы колдонулгандыгын билдирет. Буга байланыштуу прокуратура 56 адамга, анын ичинен Италия сенатынан сенатор Никола ди Джироламонун бул мафияга аралашып, акча каражаттарын жууганга (отмывание) катышы бар экендигин белгилейт. Бул максатты ишке ашырууда Fastwed жана Telekom Italia Sparkle жалган компаниянын кызматы пайдаланылган. Арам акчанын изин жашырууга аны сатып алуучу жалган компаниялар Англияда, Швейцарияда, Панамада, Люксембургда да уюштурулган. Кылымдын бул ири кылмышы боюнча козголгон иш 1600 бетттен турат.
Бекер кирешеге ээ болгон 33 жаштагы Е. Гуревич Нью-Йорктогу Лонг Айленд Сити кварталында жашап, арам акчаны жууганга Вена шаарында банкка өз эсебин ачат. Көз боёмочулуктун изин жазгыруу максатында жалган Planetarium Sri жана Global Phone Network Spi эки компаниянын атына жамынат. Ошентип, 2003-2007-жылдын аралыгында ндрангета уюму австриялык ири банктар аркылуу 2 миллиард еврону жууп алганга үлгүрүшөт.
Азыркы учурда камакка алынган италиялык сенатор Никола ди Джироламо жана Fastwed башкармалыгынын мурдагы башчысы Сильвио Скалья сурак беришүүдө. Шек саналгандардын тизмесинде премьер-министр Сильвио Берлусконинин чөйрөсүндөгү италиялык саясатчылар да көп. Италиянын соту Альдо Морджининин аныктамасына таянсак, "Е. Гуревич америкалык ишкерлердин арасында инвестициялык-банктык жана менеджменттик боюнча консалтинг боюнча он жылдан ашык тажрыйбага ээ болушу эл аралык масштабда арам акчаны жуунун жолун өздөштүргөнгө шарт түзгөн" көрүнөт. Ал 2001-2007-жылдын аралыгында АКШнын Virage Consulting Ltd компаниясынын президенти, 2006-2009-жылдарда Кыргыз Республикасынын коммерциялык "Азия Универсал Банктын" директору болгондугу ачыкка чыккан. Ошол эле мезгилдерде Нью-Йорктогу хедж-фонддун жана Африка Инвестиция банкынын улук вице-президенти кызматын да аркалаган.
Евгений Гуревичтин үстүнө кара булут 2010-жылдын январында уюлгуй баштайт. "АУБдун" акча жууганга катышы бар деген маалыматтарга ал: -КРнын Улуттук банкы жана эл аралык Kroll Associates детектив агентчилиги катуу текшерип, күнөө таба алган эмес. Бизге корпоративдик башкарууну жакшыртууга үйрөтүү милдети тагылган - деп актануу билдирүүсүн тараткан.
Буга каршы туриндик La Stampa жумалыгы Италиянын бүтүндөй аймагында тамеки, наркотикалык контрабанда жана каруселдик схемадагы көз боёмоочулук менен акчаны жууганга Е. Гуревичтин салымы зор болгондугун, анын өнөктөштөрүнүн бири Дженнаро Мокбель оңчул экстремисттердин экөөсү менен байланыш түзүп, 1980-жылдагы Болоно темир жолундагы террордук жардырууга катышканын белгилеген. Италиялык ММКлар сот Морджини айып койгон группалык кылмыш жасагандар жашыруун кызматтын офицерлери, көрүнүктүү саясатчылар жана полиция кызматкерлери менен тыгыз байланышта болгондугун баса белгилешет. Ошол эле учурда англиялык чалгындоо башкармасынын мурдагы агенти Пол Энтони О"Коннор бул саясатчылар менен байланышса, Мокбель англиялык чалгындоо кызматындагылардын жетекчилерине "түшкү тамак" берүүгө аракет жасагандыгын көргөзүшөт.
Эгерде бул маалыматтарга таянсак, кыргыз бийлигинин Е. Гуревичке "АУБга" директорлук кызматын бериши да бир кыйла жүйөөлүү шектенүүнү пайда кылат. Кыргызстандын аймагынан сыртта жүргөн оппозициянын лидеринин бири Э. Байсаловдун: "Биз бул боюнча К. Бакиевден жана анын уулу Максимден түшүндүрмө берүүнү талап кылбайбыз. Азыркы бийликтин жетекчилеринин ишмердүүлүгү жалпы элибизге белгилүү болуп калды. Е. Гуревичтин компаниясы азыркы бийлик менен коюн-колтук алышып, финансылык маселелерге гана аралашпастан, алар өлкөбүздүн Башкы мыйзамына өзгөртүү киргизүүгө, мамлекеттик реформаны жүргүзүүгө демилге көтөрүшүп, аны ишке ашырууга активдүү катышкан. Кыргызстандын улуттук байлыгын эл аралык мафиоздордун колуна өткөрүп берген бийликке Кыргызстандын эли кантип ишенет? - деген пикирине аргасыз кошуласың.
Албетте, Гуревичтин артында эл аралык ири ызы-чуунун башталышы менен бийлик актанууга далалат жасоодо. Е. Гуревичтин Кыргызстанда финансылык жактан консультант болгондугун танып, бийлик "арткы мезгил" аркылуу аны менен кызматташпагандыгын ЦАРИИнин директорунун орун басары А. Елисеев аркылуу: "Кыргызстандын өнүктүрүү Фондусунун активин Е. Гуревичтин MGN Group компаниясы башкарган эмес. Азыр ал акча Орусиянын кредитке берген акчасы" экендигин билдирүүдө. Бирок Фонд эл аралык ызы-чуу башталганга чейин Орусиядан алынган кредиттин акчасына ээлик кылган "АУБ" банкынын директору Е. Гуревич болгонун жана анын эмне себептен бул кызматтан кетирилгендигинин себептеринин чындыгын ачыкка чыгарган жок. Өнүктүрүү Фондусунун пресс-релизинде "өткөн мезгилде өнүктүрүү Фондусу жана кызмат көргөзүү башкармасы (MGN Group компаниясы) активди өз алдынча пайдалана албагандыгын", бул саясий иште тобокелчиликти жоюуга багытталган иш-чара экендиги белгиленген.
Ушул жерде эске алынуучу нерсе, Е. Гуревич М. Бакиевдин финансылык ишин жетектеген фигура катары белгилүү болсо, А. Елисеев КРнын өнүктүрүү Фондусунун Башкы директору, КРнын шайлоо комиссиясынын мүчөсү, "Кыргызалтын" мамлекеттик компаниясынын директорлор кеңешинин төрагасы кызматтарын да аркалап келет. Орус саясатчысы А. Князевдин маалыматына караганда, Орусия жана Казакстанда "MGN Group" компаниясынын ишмердүүлүгү боюнча ондогон адамдардын кылмыш иштери козголуп, алардын арасына А. Елисеев дагы кошулган, мындан башка КРнын өнүктүрүү Фондусунун финансы директору Р. Утюшов, директорлор кеңешинин мүчөлөрү М. Надель, А. Галицский, А. Катрин, Р. Акжоловдордун аттары көргөзүлгөн. Ошентип, бул кылымдын ири кылмышы катары саналган иш боюнча Кыргызстан мафия боюнча дүйнөдө алдыңкы орунга чыккан сыяктанат. Ушинтип, бизде тайраңдап жүргөндөрдүн кесепети өлкөбүзгө канчалык зыян алып келерин ойлонгон мамлекеттик ишмерлер бар болду бекен?..

Эртабылды
АТТОКУРОВ





кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция 
19-март, 2010-ж.:
1-бет
Роза Отунбаева:
- Мына бүгүн эле бир топ эле жогорку эшелондогу чиновниктер биз менен мамиле түзгөнгө аракеттенүүдө...

2-бет
Бастырганды билбеген жолду бузат,
башкарганды билбеген элди бузат

3-бет
Казактар Камбар-атага каршы чыкты
4-бет
САЯСИЙ "СОЙКУЛУКПУ" ЖЕ САЯСИЙ БЕЧЕЛДИКПИ?
5-бет
Асмандаган өрдөктөрдү учуруп…
6-бет
БИЙЛИК ЖОМОКТОРУ
ЖАНА АЧУУ ЧЫНДЫК

7-бет
XI Элдик Курултайдын талаптары
8-бет
"Эне катары бул күрөшкө чыгууга мажбур болуп турамын"
9-бет
2005-жылдын 24-мартындагы революция
өз максатына жеттиби?

10-бет
Кылымдын кылмышы, же криминал "жүгөндөгөн" өлкө
11-бет
Кара дуба
12-бет
"Кырчаңгы" болгон мыйзамды, билген адам тыңдайбы?..
13-бет
Курултай Бакиева отдельно,
а народ отдельно?

14-бет
Сандан - санга
15-бет
Тагдыр эй, сыздаткан
16-бет
Мен өзүмдү таш күзгүдөн карасам