Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери
меню
Чакан бизнес кеңештер
Чүчбара өндүрүү ишкерчилиги
Глазирленген быштакчаларды (сырок) өндүрүү ишкерчилиги
Карапа өнөрканасын кантип ачуу керек жана андан кантип акча тапса болот?
Балмуздак өндүрүү боюнча ишкериликти ачуу
Үйлөнүү үлпөт тойлорун жана ар кандай майрамдарды аба шарлары менен кооздоо
Дүкөнчө, соода чатырчасын же күркөнү кантип ачуу керек?
Желим бөтөлкөлөрдү кайра иштетүү бизнеси
Кагаздарды кайра иштетүү бизнеси
Өзүңдүн маршруткаң, же Маршруттук такси бизнес үчүн
Кондитердик цехти кантип ачып киреше тапса болот?
Нан бышыргыч жай ачып кантип киреше тапса болот?
Курулуш цемент кирпичтерин өндүрүү боюнча бизнес
Азык-түлүк өндүрүшүндө жана коомдук тамактануу жайларындагы 5 бизнес- идеясы
Дизайнердик жашылчалар жана эт азыктары
Энергетикалык эмес суусундуктар
Аялдардын үйдөн сырт жасоочу бизнестерине идея
Үлпөт көйнөгүн тигүү ательеси, же аны ижарага берүү
Майга бышырылган тоголок токочтордун (пончик) өндүрүшүн кантип ачып, акча тапса болот?
Хот-дог сатуу бизнесин кантип ачуу керек?
Кездемелер дүкөнүн кантип ачып жана акча табуу керек?
Миллионго багытталган бизнес идеясын кантип ойлоп тапса болот?
Бизнести уюштуруу ыкмасы
Жыгач коттеждерди куруу перспективасы - чакан бизнестин идеясы
Каркас-модулдук технология:
Курулуш шаймандарын жана техникаларын ижарага берүү бизнеси
Кечки көйнөктөрдү жана карнавал костюмдарын ижарага берүү бизнеси
Мончо бизнеси: сауна жана мончолорду куру
Бүйүндү (рак) үй шартында өстүрүп, көбөйтүү менен бизнес ачуу
Жеке автотранспорттук компания бизнес катары
Салтанат-тойлорду уюштуруу бизнеси
Андан ары - азык-түлүк сатып алуу
Жеке кичи- майжувазды кантип ачууга болот?
Автокинотеатрды кантип ачуу керек: ачык асман алдындагы тасма
Жаңы Жылга тирүү балатыларды сатуу боюнча бизнес
Сыра бар-ресторанды кантип ачуу керек?
Мейманкана бизнеси, же кичи мейманканы кантип ачуу керек?
Акы төлөнчү балык уулоону уюштуру бизнеси
Дүйнөдөгү эң бир кирешелүү бизнес идеялар
Курал-жарак сатуучу дүкөндү кантип ачуу керек?
Жыл бою кулпунай өстүрүү бизнеси
Козу карын бизнеси: шампиньон козу карындарын өстүрүү
Жеке фотостудияны кантип ачуу керек?
Үйлөмө аттракциондордогу бизнес (батут)
Бала бакчаны кантип ачуу керек? (Кичи бакча)
Балдар кийиминин жана товарларынын дүкөнүн кантип ачуу керек?
Жалбырактарды чогултууну кантип бизнеске айландырса болот?
Оригиналдуу курулуш материалдарын өндүрүү боюнча бизнес
Курулуштардагы кошумча элементтерди өндүрүү бизнеси
Үй шартында жасалган тирүү квасты өндүрүү бизнеси
Даараткана кагазын жана кагаз аарчыгычтарды өндүрүү бизнеси
Эт бизнесин уюштуруу
Кичи бизнестин идеясы: суу аттракциондорун ижарага берүү
Мектеп окуучлуары жана студенттер үчүн портал
Заманбап гаджеттерди чакан колдонмо тескөө жана тейлөө - өркүндөгөндөрдүн бизнеси
Кум шоусу бизнес катары, кум аниматорлору канча акча табышат?
Чыгыш кошулмаларын жана даамдарын сатуу бизнеси
Кызыктуу жана оригиналдуу бизнес идеялар
Компьютердик сервисти кантип ачуу керек?
Тату салонун кантип ачып, акча табуу керек?
Окуу борборун кантип ачып, акча табу керек?
Батирлердин ичин оңдоо боюнча кичи бизнес
Дөңгөлөктүн үстүндөгү блинчик -кафесинякантип ачуу керек
Парфюм- косметикалык дүкөндү кантип ачуу керек?
Аттракциондор паркын ачуу ири бизнестин катарында
Уй этин өндүрүү боюнча бизнести кантип ачуу керек?
Жарнамалоо долбоорундагы бизнес
Чай бизнесинин өзгөчөлүгү
Жүргүнчүлөрдү ташуу тармагындагы өзгөчөлөнгөн 5 бизнес идея
Ченеми жок такси кызматы
Агробзнес чөйрөсүндөгү жети өндүрүштүн идеясы
Убакыт менен текшерилген бизнес- стартап- зоодүкөн ачуу
Дизайн, мектеп университеттин белгиси кадалган кийимдерди жасалгаларды сатуу
Сапаттуу шпаргалка жасоо бизнеси


Жихад өлтүрүүбү?
башканы же өз напсин
Эгер "жихад" түшүнүгүнө анын оргиналдуу маанилик структурасына таянып аныктама берсек, кийинки нерсе келип чыгат: "Жихад - Алла менен адамдын ортосундагы тоскоолдорду жок кылууга багытталган аракеттер".

"Аллах", "адам" жана "тоскоолдор" сөздөрү аныктамадагы негизги сөздөр. Бул жерде адам конкреттүү индивид катары келтирилүүдө. Конкретүү адам - бул диний ишенимдин, тарыхий реалдуулуктун жана коомдук-маданий чөйрөнүн продукту. Бирок эгер каалаган болсо ал өзүн туура эмес диний ишенимдердин, тарых жана чөйрөсүнөн туткунунан бошото алат, ошондой эле шамалдын илеби менен калкып бара жаткан канаттын түгү сыяктуу болбой эркиндикке чыга алат; тактап айтканда, адам ишенимин, тарыхий калыптанып калган акыбалы менен чөйрөсүн өзгөртө алат. Ислам - адамзатка Аллах тарабынан Мухаммад Пайгамбары (САВ) аркылуу жиберилген акыркы дин. "Тоскоолдор" түшүнүгү болсо көптөгөн кеңири тармактарга тиешелүү: адамдын шакыбат каалоолорунан баштап абийир эркиндиги жана диний ишенимге чейин, андан калса саясий зулумдук жана социалдык жоготууларга чейин.
Бул учурда, "жахд" (кайрат, аракет) тамыр сөзүнөн жаралган "жихад" түшүнүгүнүн эки негизги багыты тууралуу сөз кылса болот.
Алардын биринчиси - бул, адамдын ички дүйнөсү жана напсий каалоолорунан келип чыккан зор тоскоолдорду ашуу үчүн, руханий жана адеп-ахлактык кайрат кылуу. Экинчиси болсо - бул, динибизди эркин түшүндүргөнгө жана жашообузга киргизүүгө зарыл материалдык жана коомдук чөйрө түзүү максатында кылынган, бардык аракеттер. Бул эки ачыктоодо тең адамдын ички жана сырткы эркиндигине жетүү максатында кылынган максималдуу кайрат тууралуу айтылууда.
Ислам адабиятында "жихад" жана "согуш" бирдей нерсе эмес, бирок душман менен каршылашуу күч жана аракеттин максималдуу сарпталуусун талап кылат, ошондуктан бул сөз "согуш" деген мааниде да келет. Биз Ыйык Куранда "согуш" маанисинде "кытал", "харб", "мухараба" жана "маарака" терминдери колдолунганын көрөбүз. Жана улуу мусулман окумуштуусу Мухаммад Хамидуллах белгилегендей, исламда, Алла тарабынан белгиленген максаттардан сырткаркы нерселерди ишке ашырууну көздөгөн, согуштар тыюу салынган. Пайгамбарыбыз САВ жүргүзгөн согуштардын бардыгы дагы коргонуу, ата-мекенди коруу жана коопсуздукту камсыздоо максатында болгон. Бул себептен кол салуу, талап-тоноо жана олжо мусулмандардын аскердик аракеттеринин максаты болгон эмес. Мусулмандар ачылыш кылган өлкөлөрдүн адамдарына дайыма тандоону өз ыктыярларына калтырган: исламды кабыл алуу же мусулмандар төлөгөн зекет (кирешенин кырктан бири) менен бирдей өлчөмдө болгон жизьяны жана садаганы төлөө.




Жихаддын негизги максаты
Бул сөздүн тамырынын түпкүлүк байлыгы, биздин жашоо практикабыздын натыйжасы болгон, адамдын түрдүү акыбалына ишарат кылган эң жакшы мисал. Эч күмөнсүз жашоо каршылашуу жана кармашуудан гана турбайт. Болгону, бир караганда, укук ченемдүү рамкада сыяктуу болгон, биздин нааразылык жана арзуу сезимдерибиз кайсыл убакта бизди зулумдукка түртөөрү белгисиз экенин эстен чыгарбастан, буга дайыма кылдат болуубуз керек. Эң негизгиси, руханий нур менен жаркыратылган акыл, бир сөз менен айтканда - акылдуулук, жогоруда айтылган сезимдерди өз көзөмөлүнө алып, туура максаттарга багыттаса болду. Дал ушул, улуу кайрат жана күрөш - "мужахада".
Адамдын ички дүйнөсүнө байланыштуу болгон жихаддын негизги аспекти, "өтүп бүткүс караңгылык" делген, материалдык дүйнө шакыбатына каршы күрөшүү болуп эсептелет. Бул, ислам адабиятында негизги түшүнүк болгон "нафс" (напси, эго), анын каалоо жана шакыбаты, менен күрөшүү. Ач көздүк, өзүмчүлдүк, суктук, дене шакыбаттарына байлануу, материалдык рахатка берилип акылдан айнуу, өтхп кетчүү дүйнөгө табынуу жана жердик баалуулуктар менен мааракелерди бут (идол) кылуу - мунун баарысы напсинин кээ бир мүнөздүү өзгөчөлүктөрү.
Адам эки бириктирилген асылга ээ. Бул бирдиктин биринчи түзүмү - дүнүйөвий, экинчиси - илаахий дем болгон, руханий түзүм. Илаахий дем сактанган жер - жүрөк, дүнүйөвий түзүм коргологон жер болсо нафс, б.а. дене каалоолору менен шакыбаттар. Адамдын жаратылыш максаты - дүйнүйөвий эмес, руханий барлыгын жогорулатып алдынкы планга алып чыгуу. "Жахд" жана "мужахада" жолу менен алынган эркиндик - биздин, үстөмдүк кылууга жана дүнүйөвий түзүмүбүздү акыл көзөмөлүнө ала алган күчкө ээ болуубуз, дегенди билдирет. Аллах Өзү адамды жаратып, ага келбет берип, жандандырып, ага бардык барлыктын атын үйрөттү (т.а. ага дүнүйө таануу илимин берди) жана ага элчилерди жиберип жол көргөздү. Жаратылгандын максаты - Аллага эң жакшы кызмат (кулдук) кылуу натыйжасында адеп-ахлагы туруктуу жогорку даражадагы инсан болуу. Алам баласында бар болгон илаахий асыл аны, чындыгында Ага таандык болгон Аллага жана бейиштеги орунун алууга чакырат, адамдын нафсынын жатагы болгон дүнүйөвий түзүмү аны дене чөлкөмүнө, жерге тартат. Адам - барлык дарагынын жемиши, жаратылган нерселердин эң асылы, эгер ал ниеттенсе, Алла Таала кааласа, күчү жана аракети менен, нафсынын зыяндуу шыбыроолоруна каршылык кылып, өзүнүн жаратылыш максатына жете алат. Бул кайраттын чыныгы аты "мужахада", же болбосо жихад.
Бул машакатуу руханий жана ахлакий кайрат ислам боюнча эң улуу жихад катары каралат. Мухаммад Пайгамбар САВ Бадр согушундагы салгылашуудан кайтып келе жаткан кезинде, куралдаш жолдошторуна: "Силер кичич жихаддан улуу жихадга кайтып келдиңер"-, деген сөздөр менен кайрылган. Андан "улуу жихад" деген эмнени билдирет деп сурашканда, Пайгамбар: "Өз нафсы менен болгон жихад", деп жооп кайтарган (Ажлуни, Кашфуль-хафа, 1/45). Башка булакка кайрылганда ал: "Чыныгы мужахид, өз нафсы менен жихад кылган", деп айткан (Фадаилуль-жихад, 2).
Жихаддын бул ички аспекти өтө зор мааниге ээ. Өзүнүн ички кемчиликтери менен күрөшпөгөн жана руханий жана ахлакий жетилүү жолунда тоскоолдуктарды багындырбаган адамдан, анын башкаларды туура жолго багыттоосу натыйжалуу болот дегендик акылга сыйбаган нерсе. Бул мааниде "жихад" адамдын рухун тазалоо жолунда өзүнүн ички дүйнөсүндө жүргүзгөн эбегейсиз күрөштү туюндурат, жана ошондой эле "өзүн көзөмөлдөө жана улуу адеп-ахлактык сапаттарга жетүү максатында өзүн-өзү тарбиялоо". Бул аябагандай кыйын иш болгондуктан, "өз нафсы менен кылынган жихад эң улуу жихад".
Которуп даярдаган
Эсен Ырыскелди




кыргыз тилиндеги гезит "Ислам маданияты"




Яндекс.Метрика