Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери



п»ї

Багыңды ачсын балкитеп!
Друиддер токойго, дарактарга өтө зор маани берип, изги мамиле кылып изилдеп чыгышып, адамдар менен дарактардын ортосунда табигый окшоштуктар бар экенин, арбир адам дарак сыяктуу эле мүнөздүү өзгөчөлүктөргө ээ болуп, денесине жакшыны да, жаманды да сыйдырып, жашоонун өзүнчө бир шартына муктаж болуп турарын жазып чыгышкан. Андан бери эки миң жылдан ашык убакыт өтсө да, жаныбарларга тиешелүү балкитеп менен кошо дарактар балкитеби да адам тагдырына байланышкан божомолдорду тескөөдө өз салымын кошуп келет.


Друиддердин балкитебинин өзөгүндө Күндөн Жерге чейинки аралык жатат. Адамдын тагдыры, келечеги, мүнөзү жана жөндөмү ал төрөлгөн кездеги Күндүн Жерден канчалык алыс турганына байланышат экен. Төмөндөгү ар бир белгинин экиден мезгили болушу ошондон келип чыккан.
Алма: 22-декабрь - 1-январь; 25-июнь - 4-июль.
Көккарагай (Пихта): 2-январь - 11-январь; 5-июль - 14-июль.
Каражыгач (Вяз): 12-январь - 24-январь; 15-июль - 25-июль.
Кипарис (арча тобундагылар): 25-январь - 3-февраль ; 28-июль - 4-август.
Терек: 4-февраль -8-февраль; 5-август - 13-август.
Картас: 9-февраль - 18-февраль; 14-август - 23-август.
Кызылкарагай: 19-февраль - 28-29-февраль; 24-август - 2-сентябрь.
Мажүрүмтал: 1-март - 10-март; 3-сентябрь - 12-сентябрь.
Липа: 11-март - 20-март; 13-сентябрь - 23-сентябрь.
Жержаңгак: 22-март - 31-март; 24-сентябрь - 3-октябрь.
Четин: 1-апрель - 10-апрель; 4-октябрь - 13-октябрь.
Зараң (клён): 11-апрель - 20-апрель; 14-октябрь - 23-октябрь.
Жаңгак: 21-апрель - 30-апрель; 24-октябрь - 2-ноябрь.
Жасмин: 1-май - 14-май; 3-ноябрь - 11-ноябрь.
Каштан: 15-май - 24-май; 12-ноябрь - 21-ноябрь.
Акчечек (ясень): 25-май - 3-июнь; 22-ноябрь - 1-декабрь.
Граб: 4-июнь - 13-июнь; 2-декабрь - 11-декабрь.
Инжир: 14-июнь - 23-июнь; 12-декабрь - 21-декабрь.
Эмен: 21-март - Күн менен Түндүн жазгы теңелүүсү, Нооруз күнү
Кайың: 24-июнь - Жердин Күнгө жайкы тушташуусу.
Маслина (акчечектер уруусу): 23-сентябрь - Күн -Түндүн күзгү теңелүүсү.
Бук (эмендер уруусу): 21-22-февраль -Жердин Күнгө кышкы тушташуусу.
Алма дарагы
(22-декабрь - 1-январь;
25-июнь - 4-июль)
Бийик болуп чанда өсөт, көзгө сүйкүм, келишимдүү, түзүк жаралган, ажарлуу жана мээримге мол. Ал сүйүүдөн бейкапар турганда деле (бирок андай учур сейрек болот) көргөндү махабаттуу ойго салат
Алма - асанкайгы, сезимтал дарак. Сүйүү аны теориялык жактан да, практикалык жактан да кызыктырып турат. Ортодо чоң сүйүү болбосо деле ыгы келген жерден турмушка чыгып кетеберет (Алма кыялкеч дарак), бирок ал сүйүү менен коштошуп кетеберет деген кеп эмес. Эгер оюна туура келген теңин таап баш кошсо, алардын турмушу зор бакытка айланат. Алма өмүрүнүн күүгүмүнө чейин бой жүргөндө да, турмуш курганда да, атургай андан кийин да сүйүүгө бек болот.
Алдын-артын карабаган даалдак, аны оңой эле алдап койсо болот. Көйнөгүн чечип берип, акыркы нанын тең бөлүшөт. Ошентсе да Алма дардаңкү эмес. Эртеңкисин ойлобой, күнүмдүк оокаттын камын жейт, кээде карызга белчесинен батып, анысын унутуп да калат. Алма - турмушка кумары канбаган, бирөөнү таңгалтырайын же ынандырайын деген ою жок бир кыялкеч.
Бирок аны жеңил-желпи экен деп ойлобогула. Сыпаа, ойчул, зирек болгондуктан, илимге ыктуу. Жаккан нерсесин жан-алы калбай окуйт. Билимине чек жок, бирок анысы менен эчкимди таңгалтырайын дебейт, ышкысын басайын деп, баарын окуй берет. Илимий теория аны жакшы тамактай эле кызыктырып турат. Тиги дүйнөдөгү куйруктан бу дүйнөдөгү өпкөнү артык көрөт.
Жан жыргалы түркүн болсо дейт. Бирбеткей жыргалдан чүнчүп кетет. Бул беймитаам кыздар менен сымбаттуу жигиттер кээде өз турмушун өзүлөрү татаалдаштырганды жакшы көрөрүн билип койгон дурус.
Алма белгисинде төрөлгөндөр боорукер, жандүйнөсү бай, ойчул, акылы тетик болот.
Алма белгисинде төрөлгөндөр: Рубенс, Генрих III, Руссо, Жорж Санд, М. Нексе, Аксуубай Атабаев, Жолболду Алыбаев.
Көккарагай (Пихта)
(2-январь - 11-январь;
5-июль - 14-июль)
Мисирейген супсак сулуу; азем буюмдарды, ошондой эле күңүрт жарыкты, атыр жытын, чоң шаан-шөкөттү жакшы көрөт. Чоёке, аны менен баарлашуу жана бирге жашоо кыйын. Өзүн жанга теңебегендикттен чоң жамаатта да өзүн жалгыз сезет. өңгөнүн тилине оңою менен кирбейт, өз оюн да айта бербейт, сөз менен күлкүгө сараң. Төрөпейил, мүдөөсүнө жетмейин көгөргөнү көгөргөн.
Сүйүүгө оңою менен канбайт. Талапкеч, маңыз эмес. Өзүнүн сапаттарын жакшы билгендиктен, турмуштан көп нерсени алгысы келет, адатта, анысына жетишет. Эгер жазатайып акыл-эстен тангыча сүйүп калса, дүйнө астын-үстү болду бей бер. Бир сүйсө, чеги болбойт.
Ашкере акылдуу, ой жорутканга жөндөмдүү, илимге ыктуу, бирок дайым эле ийгиликке жете бербейт. Кесибине жана жөндөмүнө байланышпаган иште иштеп калышы да мүмкүн.
Ишке олуттуу карап, жандилинен берилгени үчүн мерчемдүү бийиктиктерге жетишет. Адатта, алдына коюлган көйгөйлөрдүн эң татаалын тандайт. Өзүнө да, өңгөгө да кыйын жагдайларды түзсөм дегенде эки көзү төрт.
Эмне болбосун баарына кайыл - ага толук таянса болот. Кандай жагдай болбосун үмүтүн үзбөйт, кайратынан жазбайт. Майда-баратка кийлигишпейт. Ылгай билет, кенедей ийгиликтерге караганда бир чоңуна каниет кылат.
Пихта белгисинде төрөлгөндөр - акылы тетик, талдагыч, ой кууганды жакшы көрөт, такыба.
Пихта белгисинде төрөлгөндөр: Жанна д Арк, А.Толстой, Ж.Голсуорси, Наполеон, Зайнидин Иманалиев, Түгөлбай Казаков,





Кылычбек ИСАЕВ
Кызгалдактуу талаадагы күйүт
- Бирөөгө бала болуп, ата мээримин көрүү - чоң бакыт тура. Мен да сизге көнө түшүпмүн, албетте, келем. Келгенде жалгыз келбей, келиниңизди алып келип жүгүнтүп кетем. Уулум Дастанды "чоң ата" деп көндүрөм. Биздин ардактуу атабыз болуңуз, - деди Эркин.
- Рахмат, уулум, рахмат, - деп абышка жашып кетти. Эркиндин "шаарга алып кетейин" дегенине таптакыр көнбөй койду. "Мен бул жерде дагы 20 жылдай өмүр сүрөм" деп, Эркин менен подполковникти дагы бир ирет таңгалдырды.
Эртеси абышка Эркинди узатып жатып чоң айнек идишти карматты. Эркин идишти караса кызыл суюктуктун ичинде чоң ак жылан калкып жүрүптүр.
- Бул жыланды майдалап жанчып алып мен көрсөткөндөй кылып бир айда бир чай кашыктан ичип турсаң эч оорубайсың, - деди абышка.
- Макул, - деп Эркин устаты менен кучакташып коштошту да, подполковниктин машинесине отуруп, жолго чыкты. Молдовановка айылына түш оой кирип келишти. Үйгө кирип, чай ичип бир аз эс алган соң Эркин сөз баштады.
- Байке, мен эми өз үйбүлөмө жөнөйүн. Сизге болгон ыраазычылыгымды сөз менен айтып жеткире албасмын. Бир күнү келиниңиз Аиданы ээрчитип, уулум үчөөбүз келип кетебиз, - деп подполковникти жалжылдай карады.
- Макул, айтканыңдай болсун. Башкысы - башың аман, эми сенин жашооң өз колуңда. Машинени айдап ал, бу аймактагы МАИчилер номурду таанышат, токтото алышпайт. Убактың болгондо калтырып кетерсиң.
- Рахмат, байке…
Молдовановкадан шаарга кетчү чоң жолго чыкканда Эркин машиненин айнегин түшүрүп, кере-кере дем алды да:
- Эх, кайда калбаган жашоо!.. - деп кубанычы койнуна батпай, болгон үнү менен ырдап бара жатты. Шаарга киргенде эле чоң почтаны көздөй багыт алды. Көп жылдан бери көкүрөгүнө сиңип калган тааныш номурду бурады. Жүрөгү дүкүлдөп, "Самат үйдө болсо экен… " деп атты. Аңгыча телефонду бирөө алып:
- Алло? - деди. Эркиндин ичи ысып кетти. "Самат экен… Саматтын үнү…" Унчукпай тура берди.
- Алло дейм! Тилиң барбы, сүйлөбөйсүңбү! - деди да, Самат трубканы коюп салды. Эркин ары жакта айнектин аркы капталында отурган кызга жакын келип:
- Чоң кыз, шаардын ичине телеграмма жиберсе канча убакытта жетет? - деп сурады.
- Эки саатта. "Срочный" кылып жиберсеңиз, бир саатта жетет, - деди.
- "Срочный" жиберем…
- Дарегиңиз…
Эркин даректи толугу менен айтып берди. Кыздын "Эмне деп жазайын?" деген суроосуна: "Самат! "Гүлдүү талаадан" кечки саат 8де күтөм. Аиданы таап ала кел. Талаанын талуу жеринен. Бир таанышыңар" деп жаздыртты. Акчасын төлөп, "куру барбай майда-чүйдө алып алайын" деп сыртка чыгып кетти. Эркинди каза болуп калды деп жашап жүрүшкөн Самат менен Аидага чоң жаңылык кылам деп турду.
???
Бул убакта Аида тамак жасап ашканада болсо, Самат жуунууга даярданып жаткан.
Бир маалда Аида:
- Самат, тамак даяр болду, кел тамакка, - деди.
- Оо, менин периштем кандай тамак жасады болду экен, кана? - деп ашканага кирип, тамакты даамдап көрдү да: - Түзү-үк. Тузун өткөрүп жибергенсиң го, кимди сүйүп калдың? - деди тамашага чалып.
- Сени сүйүп калсам керек да, сенден башка кимди сүймөк элем? - деп Аида күлүп койду.
Самат Аиданы колдон алып өзүнө имере тартып, алдына отургузду да:
- Сен чын эле мени сүйөсүңбү, алтыным? - деди эркелете.
- Сүйөм… - Аида Саматты карап койду.
- Аида, биздин жаңы жашообуз жакшы эле башталып келатат. Акча деле жетиштүү болуп калды. Буюрса, ушул жумада үйдү менчикке чыгарып алсам, анан никебизди кыйдырталы.
- Макул, мен да ошону каалайм. "Бал айыбызды" ушул үйдөн эле өткөрөлүчү.
- Албетте, периштем менин.
(Уландысы бар)










кыргыз тилиндеги гезит "Көк Асаба"
email • архив • редакция 
2-март, 2010-ж.:
1-бет
"Актык" суусундугунан
айыккандардын пикири
2-бет
Комуз күүлөрү нотада
3-бет
Улуу дастан касиети
4-бет
Философско-религиозная система кочевников:
Тенгрианство

5-бет
Эл биримдиги жана курултай
Эмил Каниметов,
философия илимдеринин кандидаты

6-бет
Каныбек ИМАНАЛИЕВ
Кыргызга деген кырк сөз

7-бет
Таттыбүбү жана Динара
Ракыя ЖУСУПОВА,
"Эрайым" аялдар коомдук бирикмесинин төрайымы

8-бет
Жаз-майрам, аял-майрам…
Айымдарга

9-бет
Саймадагы түпкү башат
10-бет
"12 жашымда "Кудайга жалынып "ыйлачумун"
11-бет
"Бул бала "Карамолдо экен"
12-бет
Возможность или неизбежность
14-бет
Дартына даба тапкандар
15-бет
Багы?ды ачсын балкитеп!
16-бет
Көөдөндө










??.??