Сенин гезитиң!
№20, 17.06.08-ж.
 "обондун" сын сандыгы

Чолпон Баекованын
Бейнесине сүртүмдөр

Кадырман окурман!
"Обон" гезити сиздерге азыркы бийлик бутактарында иштеп турушкан министрлерден баштап, чиновниктерге, депутаттарга чейин мүнөзүнүн жекече өзгөчөлүктөрүн талдаган атайын рубрикабызды ачтык эле.
Өлкөбүзгө белгилүү ишмерлерге мүнөздүү бейнелердин табышмактарын Пифагордун эсеби, астронумерологиянын универсалдуу ыкмалары менен ар бирине индивидуалдуу түрдө мамиле жасап, дыкаттап изилдеп көрбөйлүбү дегенбиз. Алар эмне дешет? Пифагор жалаң гана жалпак логика, эсеп менен чектелип калбай, чексиз дүйнөлөргө аралашкан мистикалуу мүнөздөрүн айта кетсек. Дүйнөдө жөндөн-жөн эч нерсе болбойт. Биз кокустук болуп кетти деген бардык нерселерде өзүбүз анча аңдай бербеген негиздер бар. Бүгүнкү биздин каарман ЖКнын вице-спикери Чолпон Баекова


Туулган датаңызды жазыңыз 18.05.1947.
Күн менен айдын цифраларын кошобуз: 1+8+5=14. Туулган жылдын цифраларын кошобуз: 1+9+4+7=21.
Алынган суммаларды бири-бирине кошобуз: 14+21=35. 35-биринчи жумушчу саны. Биринчи жумуш санынын цифраларын кошобуз: 3+5=8. 8-экинчи жумуш саны. Биринчи жумуш санынан туулган күндүн биринчи цифрасынын эки эселенгенин кемитебиз: 35-2=33. 33-үчүнчү жумуш санынын цифраларын бири-бирине кошобуз. 3+3=6. 6-төртүнчү жумушчу саны. Андан кийин цифралардын биринчи ирети деп туулган датаңызды жазыңыз 18.05.1947.
Экинчи иретке жумуш сандарын жазыңыз. 35.8.33.6.
Андан кийин таблица сызып 1 ден 9 га чейинки цифраларды топтоп туруп клеткаларга жазабыз.
Төмөндөгү Пифагордун эсебинин жардамы менен жандырмагын карайбыз. Бул үчүн атайын таблица бар. Анын жообу боюнча:
11- эгоизмге жакын, айлана-чөйрөдөгүлөр мени сыйлап турса дейт. Өзүн өтө жогору сезет. Андыктан менин акылдуулугум менен талантымды тегерегимдегилер баалабай жатат деп кейип-кепчий берет; 2-0-биоэнергиясынын аздыгынан улам, айлана-чөйрөгө ыңгайлашып ашыкча аракеттерге бара албайт. Жумушка болгон жөндөмдүүлүгү ортодон төмөн; 333-илимге болгон жөндөмдүүлүгү күчтүү, ар нерсеге сын көз менен карайт; 4-ден-соолугу орто, бирок жашы жогорулаган сайын ооруп калышы мүмкүн, жаратылышка жакын болуп, саламатты чыңдоонун чараларын алдын-ала көрүп жүргөнү жакшы; 5-интуиция каналы ачык, өзү ката кетирет; 6-турмуш тепкичинен көтөрүлүү жана өнүгүү үчүн өзү сүйбөгөн кара жумушту жасоо зарыл. Ойлоп табуу, фантазия, көркөм табит анын өнүгүшүнүн негизги кыймылдаткычы. Терең ойлонуп иш жасоого жөндөмдүү; 7-Талант деген эмне экендигин түшүнүү үчүн төрөлгөн киши. Анын турмуштук тажрыйбасы жана кыймыл аракети таланттуу болууга негиз түзөт; 88-жоопкерчиликтүү.
9-интеллектиси төмөн, дайыма окуп үйрөнүп акылын өстүрүп туруусу керек.
Мүнөзү жандуу, майда-баратка күйүкпөйт, талаш-тартыштан качуу үчүн өзү туура болсо да сөзгө көнөт. Мүнөзү чапчаң болуп туруп, анча туура эместердин пайдасына жеңилип берет. Сезгич болгондуктан көркөм өнөргө жакын. Анын жаман сапаттарынын бири кир иштерге жакын… Демейде аны пайдаланышат. Сезим дүйнөсүндө да ошондой, көп учурда сүйүктүү болот, бирок акмак болуп көңүлү калган учурлары да аз эмес. Жакшы оюнчу болуп туруп, жарышууну көздөбөйт.
Көп учурда ага ишенимдүүлүк жетишпейт, кенедей да куулугу жок. Эки жүздүүлүккө каршы куралсыз. Көпчүлүктө көңүлдүү жолдош. Аз сүйлөйт, бирок чыгынса баарын айтып салат, кебин толук айтуусуна эч ким тоскоол боло албайт. Маалыматтуу болууга болгон чоң чаңкоо бар. Көп окуйт, бирок ылгабайт. Көрүнүшү көп нерседен кабардар адамдай, бирок бул анча туура эмес. Билимин текшерсеңиз, "алды кенен, арты тарыраак" башкача айтканда билими анча деле толук эмес экендиги байкалат. Ал материалист. Сезгичтик, сезим жыргалын өйдө койгондук мүнөздүү. Анын жоош көрүнүшүнүн артында көп эрк, атүгүл бийликтүүлүк катылган. Текеберлиги кандай болсо да белгиленген максатын аткарууга болгон күчүн жумшайт. Андагы ички күчкө эч ким каршы тура албайт. Жөнөкөй, эч кимден жардам сурабай, жолду өзү издейт. Бир сырдуулугу ага зыян, себеби ички кайгысын эч ким билбейт. Анын унчукпаган көрүнүштөрүнөн дайыма айрып тааныса болот. Түнт кишинин элесин берет, кыймылы жай, тынчтыгын бузуп, ачуусун кайнатуу кыйын. Аны жайына жалгыздыкта тынч коюусун каалайт. Ага басым жасап үстөмдүк кылууга болбойт, өзүн суктанаарлык башкарат. Башкалардын нервине таасир эткен нерселерди атайлап байкабай коё алат. Анан күтүүсүз жерден "Жерди туягы менен каза" баштайт. Мындай учурда анын жолунан тезирээк кетиңиз. Анын темпераменти кээде гана ойгонот. Бирок ачууланган учурда баарын талкалайт. Көбүнчө ал тынч, же кайнаган абалда. Бактыга жараша анын ачуулу абалы азыраак.
Негизи типтүү мүнөзү пассивдүүрөөк. Ал өз үйүн, жайлуу креслосун, тааныш буюмдарын абдан сүйөт. Жерге жакын, табиятты, гүлдү сүйөт. Азыркы турмуштун тез ыргагы аны чарчатат. Ошондуктан шаардан чыгып кетүүчү ар кандай мүмкүнчүлүктү пайдаланат. Ооруга өтө байымсыз, кичине эле суук тийсе өзүн абдан начар сезет. Оорусунун негизги себептеринин бири - таза абанын, кыймылдын аздыгы. Ага көктүгү жөнүндө айтуу пайдасыз, болгону өзүн бекем жана чыдамдуумун деп ойлойт. Чындап эле ал чыдамдуу. Жылдар бою арызданбай чоң сыноо жүгүн көтөрүп жүрө берет, тегергиндегилер шек санап да койбойт. Жагымсыздыктар канчалык үйүлсө, ошончо күчтү таап жүргөнгө жөндөмдүү. Башкаларды эбак сындыра турган тагдырдын соккусунан пайда болгон кайраты үчүн ал, Кыргызстандагы аялдар ээлеген бийликтин эң бийигин, эгемендик жылдарыбыздан баштап эч кимге алмаштырбай келатат. Кыргызстан аялдарынын арасынан Чолпон Баекова бул жагынан рекордду эч кимге алдырбай алдыда. Байлык жагынан алганда ал дайыма акча менен бирге. Алардан жумушсуздарды издөө маанисиз иш. Өздөрүнүн империясын жай, бирок ишенимдүү түзүшөт. Дайыма бекем пайдубалдан башташып, өз ишин кабат үстүнө кабат коё берет. Акча да, бийлик да ага тиешелүү экендигин сезүү, аларга толук канааттанууга алып келип, өзүн абдан жакшы сезет. Ээлеп алган менчиктери менен сыймыктанат, сараң эмес, бирок акчаны чача да беришпейт. Анын жан дүйнөсүн музыка, живопись толкундатат. Анын үйү-анын крепосту. Негизги сапаты-көктүк.
Искусствону баалоодо таланты бар. Сезимтал, конокко барганга караганда, үйдө өзү конок тосконду жактырат. Байлык менен бийликти сүйөт. Салтанаттуу жасалгага, майрамдык жаркырактарга болгон тартылуусу бар. Сергек сезимталдыктан улам бардык нерселерден кубаныч таба билет. Жерден күч кубат алат. Жаныбарлардын инстинктине ээ боло алат. Жалпысынан алганда күчтүү аял. Үйбүлөдө жакшы эне. Кыйынчылыктарда арызданбаган адаты менен күйөөсүнө ишенимдүү таяныч.




Чолпон Баекованын ишмердүүлүгүн жана инсандыгын кандай баалайсыз?
Чынара Сейдакматова, "Конгресс-бизнес" ассоциациясынын аткаруучу директору:
- Менимче Чолпон Баекова Кыргызстандагы саясатчылардын эң бир мыктыларынан деп эсептейм. Анан дагы бир маанилүү жагы Чолпон Турсуновнанын аялзатынын арасынан суурулуп алдыга чыккандыгы бизди үмүттөндүрчү. Эмнеге дегенде азыр эркектердин кудурети кетип, аялдардын доору башталды деп атабыз. Аялдардын касиети көтөрүлүп энергиялары күчтөнүп жатат. Ушул багыттан алганда менин ал инсанга болгон ишенимим өтө чоң эле. Эже менен иштешип да көргөнбүз, жардам берген убактыларыбыз болду. Бирок ушул системага туруштук бере албады. Ч.Баековага Кудай бир чоң касиет берген болуш керек. Жөндөн жөн эле ушундай даражага жетип кеткен жок. Ал өзүнүн акыл калчаган деңгээлине жараша ошондой кызматтарда жүрөт. Бирок ошол жакшы жөндөмдүүлүктөрдү элге кызмат кылууга буруш керек эле. Аны элге кызмат кылган жок деп да айтууга болбойт. Кыргызстандагы саясий туруктуулуктун сакталышына анын да кошкон үлүшү бар. Компромиске барганды билет, бирок артка чегинип кете берүүнүн да чеги бар. Бүгүнкү биздин турмуш ошол чекке жетип калдыбы деп ойлоп турам. Ушул чечүүчү чекте ар бир атуулдун инсандык тазалык күчү алдыга кетиш керек. Элине, жерине кызмат кылам деген таза умтулуу аз болуп тургандай. Эркектердин арасынан андайлар жок. Эгерде андайлар аялдардын арасынан чыкса кыргыз журтчулугу угат эле. Чолпон Турсуновна ушундай бийик идеялар, өзүнүн жер үстүндө аткарып жаткан миссиясы жөнүндө ойлонду бекен, аны билбейм. Бирок кимге көп берилсе, андан ошончолук көп суралат.
Болот Айдаров,
Республикалык элдик революцияны коргоо кыймылынын төрагасы:
- Адамдык инсандыгы интеллигент катары жакшы эле болуш керек. Бирок саясий аренадагы ишмердүүлүгүндө көп катачылыктарды кетирген. Экс-президентти А.Акаевдин 10 жылдык мөөнөтүн15 жылга узартып, ошонун башында тургандардын бири. Эгерде 10 жылда эле А.Акаев кеткенде мынчалык артка кетүүлөргө бармак эмеспиз. Чолпон Баекова А.Акаев менен катарлаш турган кыргыз экономикасын талкалагандардан. Ч.Баекова бийликке өтө керектүү адам экен. А. Акаев болобу, К.Бакиев болобу бийлик ээсине кызмат кыла берет. Ал эми "Ак жол" партиясынын арасынан салыштырып караганда вице-спикерлик кызматка татыктуу эле.

Абдувахаб Мониев,
журналист:
- Чынында Чолпон Баекованын жеке инсан катары кандай адам экенин билбейм. Угушубузча жакшы ырдайт дешет. Жеке турмушунда жакшы эле киши болсо керек. Ал эми саясий ишмердүүлүгүнө келгенде Кыргызстан эгемендик алган күндөрдөн бери өтө жооптуу мамлекеттик кызматтарда милдет өтөп, азыркыга чейин жүрөт. Он жылдай Конституциялык сотту жетектеп турду. Ушул кызматтарындагы эмгектерине карап талдаганда, өлкөбүздө кандай саясат жүрсө, ошондо сөзсүз түрдө Чолпон Баекованын үлүшү бар. Ал эми биз билебиз мурунку А.Акаев бийлиги, бүгүнкү К.Бакиев бийлиги дагы Кыргызстандын кен байлыктарын талап тоноп, чет элдиктерге сатып, элди жакырдантып, Кыргызстан мамлекети жоголуп кетеби же калабы дегендей деңгээлге жеткирип коюшту. Мына ушул кайгылуу көрүнүштөрдүн баарында Чолпон Баекованын изи бар.
Айталы, Конституцияга оңдоо киргизүүдө А.Акаев жеке бийлигин күчөтүп, мөөнөтүн узартууну Ч.Баекованын колу менен жасаган. Тарых кайра кайталанып, А.Акаев качып кеткен соң, К.Бакиев да жеке бийлигин орнотууга Ч.Баекованын жардамы менен жасады. Демек, бул инсандын саясий ишмердүүлүгүнө тарых дагы терс баа берет деп ойлойм. Мен мына ушундай окуяларды чагылдырган "Эгемен тарых" -деген көлөмдүү эмгек жазып жатам. Ушунун ичинде да Ч.Баекованын ишмердүүлүгүнө баа берилет.
Иликтеген А. Эркебай










??.??