Сенин гезитиң!
№22, 01.07.08-ж. Кыргыз гезиттер


presskg.com Архив Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Zaman Кыргызстан Агым 1 Агым 2 Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Кыргыз руху Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Бишкек таймс Назар Энесай Эркинтоо Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар


 Таанышуу жарыясы


  Обон күлкү

Маданиятыбызга белгилүү залкар инсандардын, акын-жазуучу, куудулдардын кызыктуу кылык жоруктарын, какшык, шакаба, азил-тамашаларын иликтеп, издеп, эл шайырларынын шиңгилдеринен ортоңуздарга тартууласакпы деп, күлкүдөн гүл десте сунуп олтурабыз, кабыл алыңыздар.

Эгер машке болсо…
Асанкул жетектеген бригада командировкадан келген күндүн эртеси саат тогузда филармонияга чогулат. Асанкул адатынча ар нерселерди айтып, аларды күлдүрүп атса филармониянын деректири Амангелди Керимбаев кирип келип, учурашпастан эле жыт алган иттей шимшигилеп алып: "Кимиңер ичтиңер?" -деп күпүлдөйт. Бригадир катары Асакең: "Кечиресиз, Амангелди Исаевич, али эч ким иче элек, болгону кечээ түнү концерт кеч бүтүп, эми кетели деп жөнөп атсак айылдык эки-үч мугалим бир-эки бөтөлкө менен бизди сыйлап узаткан. Ошонун эле жыты болбосо" -деп жооп кайтарат. "Токтот сөзүңдү, ичкенди мен силерге көрсөтөм"-деп Керимбаев өз кабинетине кетээри менен: "Тобоо, эгер биздин деректир машке болсо, анда токойго бөдөнө калтырмак эмес экен"-деп Асакең артисттердин көңүлүн кайра да көтөргөн экен.

Бырышкан билет
Мурунку СССРдин учуру. Кечки троллейбуста эл тыгылышып, бири-бирине жабышып зорго бараткан. Биринин үстүнө бир түшүп, эптеп үйгө жетсек экен деп, курсагы ачып, арыган кишилер… Ошентип тунжурап баратышса бир кыздын кыжаалат үнү чыгып калды:
- Ой, байке, ушинтип эле үстүмө жата бересизби? Кичине кыймылдап койсоңуз боло?...
- Эми тезирээк болбойсузбу!
- Бырышып калыптыр карындаш…
- Бырышса түздөп салбайсызбы…
- Түздөсөм болбой эле кайра бырышып калып жатат.
- Болуңуз эми, чыдабай баратам!
- И…и, мына, мына кирди…
- Кана эми?
- Каап, дагы болбой калды…
Мунун баарын угуп, баягы тунжурап турган эл кыйрап эле күлүп калышты. Көрсө, тиги жигит бырышып-тырышкан талонун компестерге салып чаптыра албай жатыптыр.

Сизди акын дейт, ар кандай ишке жакын дейт
Мидикең жолдо бараткан бир келинди жандап өтө берээрде, ал кайрыла калып, тийише кетиптир: "Сизди акын дейт, ар кандай ишке жакын дейт. Аныңыз чын болсо, мени бир ырга кошуп койбойсузбу?"-дейт ойсоктоп. Анда Мидикең анчалык көп ойлонуп турбай: "Атыңды айтчы, айланайын?"-деп сурайт. Келин келберсип: "Шарапат"-деп шар айтат. Ошондо Мидикең:
"Кызыл көйнөк Шарапат,
Кызылды кийсең жарашат.
Кынала жатсак болбойбу?
Кыйналып жаным баратат.
Жашыл көйнөк Шарапат,
Жашылды кийсең жарашат.
Жата калсаң болбойбу?
Жаным бир чыгып баратат"- деп жаза салып, ойсоктогон келиндин колуна карматыптыр.

Эл башкарган кемпир
Дагы бир аял уполномочун келип, арактан аябай ичип алып, айыл аралап, ар кимдин эшигине барып күрмөөгө араң жараган тили менен коркутуп-үркүтүп элди чөпкө айдап калат. Анда бир карыя чоңко кемпирин урушат дейт:
- Ой, жаман, көрдүңбү? Элдин кемпирлери тигинтип опол болуп, чокчоңдоп эл башкарып жүрөт. Чоң кызматта иштейт экен. Сен болсо үйдөн чыкпай үңкүйүп отурасың?! Тур, чөп чабыкка жөнө!

Күзгү айгыртепектер
Козу карынды көпчүлүк кыргыздар ушинтип атаарын билесиздер. Нарын дарыясына арта салынган чоң көпүрөнүн жанында чоңко айылына машина тосуп турганбыз. Эки келин нараак басышып, балдарын эмизе башташты. Калдайган шляпа кийген эки жигит аларга тийишип, калжаңдай башташты эле:
- Араак баргылачы айланайын акелер, күзгү айгыртелпектей болгон калпагыңарды калдайтпай!-деди жапалдаш бойлуу жаш келин. Жооп табалбай кайсактаган жигиттер буйдала түшүшүп, кайра бери басышты.

Топоз эстүү жаныбар
Ош телерадиосунун журналисттери Үчтерек совхозуна келишип материал уюштурушуп калышат. Эртең менен иштерин №1 бөлүмдөн башташып калышпайбы. Сөзсүз түрдө кой союлуп, барган жерлеринде конок болушат. Түшкү бешбармак экинчи бөлүмдөн болсо, кечкисин үчүнчү бөлүмдөн дегендей ирети менен уюштурулат. Журналисттердин бирөө репортерун ишке салып, жанында отурган карыядан сурап калат:
- Аксакал, сиздерде топоз деген жаныбар болот дейт, ошол жөнүндө…
- Ээ, балам, топоз деген абдан эстүү жаныбар болот. Чөптүн катарын бузбай бир четинен жеп келе берет,-деп тигилерге тийиштирип жооп кайтарган экен.

Кудайдан тиленүү
Көп айлап күн жаабай жүрүп, анан бир күнү күтүлбөгөн жерден катуу мөндүр түшөт да тамекилердин бышып калган жалбырактарын шара-шара айрып кетет. Анда бир чоңко асманга карап:
- Олдо, айланайын Кудай, ай! Эмне эле какшытып-кууратып атат десе суусун карга айлантып, анысын тоголоктоп убара болуп отурган турбайбы. Эми райондун чоңдоруна бирдеме деп коюңуз, талкаланган тамеки үчүн жанымды сууруп алышат,-деген экен.

Күрп тоок издеген "күйүмдүү" кишилер
Турдубай 50 - жылдары 20-22 жашында үйлөнөт. Жубайы 17деги үлбүрөгөн жаш кыз. Экөөнүн лаззат кумары канбай, сонуну таркабай армандары ичинде экен. Себеби, ал кезде үйлөр бир же эки бөлмөлүү болуп, ини-карындаштары, ата-энелери менен чогуу жатышкандыктан эркин "сүйүшкөнгө" шарт болбой турган. Бир күнү Турдубай кумар ышкысы аябай козголуп, көздөрү коймолжуп, колуктусун атканага карай ээрчитип жөнөйт. Түш маал. Ата-энеси адаттагыдай үйдө, инилери Турдубайдын жаңы салынган үйүнө кирпич куюп жүрүшөт. Атканага киришип, төр жагына өтүшөт да шарт чечинишкенден кийин аттын акырына кирип кетишет… Төөнүн көзүндөй айнектен күндүн шооласы түшүп турса да атканын ичи күңүрт жарык эле. Аңгыча аткананын эшиги ачылып, эгиз козудай ээрчишкен ата-энеси кирип келет. Шашып-бушуп, ыштан-пыштандарын кийине калган экөө алдастай туруп калышат. Ошондо акырда жаткан үч-төрт жумуртканы Турдубай колуна ала коёт.
- Ой, силер мында эмне кылып жүрөсүңөр?-дейт атасы шашып кетип.
- Жумуртка жыйып жүрөбүз,- дейт баласы колундагы жумурткаларды көрсөтүп.
- Жакшы кылыпсыңар,кечинде шорпого кошобуз. Биз… Биз тиги жумуртка басып жаткан күрп тооктун жем-суусунан кабар алалы деп кирип калдык-дейт атасы.
Турдубай аялы экөө эшикке чыга жөнөйт. Бирок, биринин сырын экинчиси айттырбай түшүнүшүп, катуу уялышып калган экен.

Даярдаган Алмаз Адишов









??.??