Сенин гезитиң!
№24, 15.07.08-ж. Кыргыз гезиттер


presskg.com Архив Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Zaman Кыргызстан Агым 1 Агым 2 Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Кыргыз руху Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Бишкек таймс Назар Энесай Эркинтоо Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар



  Обондун сын сандыгы

Ишенгүл Болжурованын бейнесине сүртүмдөр

Кадырман окурман!
"Обон" гезити сиздерге азыркы бийлик бутактарында иштеп турушкан министрлерден баштап, чиновниктерге, депутаттарга чейин мүнөзүнүн жекече өзгөчөлүктөрүн талдаган атайын рубрикабызды ачтык эле.
Өлкөбүзгө белгилүү ишмерлерге мүнөздүү бейнелердин табышмактарын Пифагордун эсеби, астронумерологиянын универсалдуу ыкмалары менен ар бирине индивидуалдуу түрдө мамиле жасап, дыкаттап изилдеп көрбөйлүбү дегенбиз. Алар эмне дешет? Пифагор жалаң гана жалпак логика, эсеп менен чектелип калбай, чексиз дүйнөлөргө аралашкан мистикалуу мүнөздөрүн айта кетсек. Дүйнөдө жөндөн-жөн эч нерсе болбойт. Биз кокустук болуп кетти деген бардык нерселерде өзүбүз анча аңдай бербеген негиздер бар. Бүгүнкү биздин каарман Билим берүү жана илим министри Ишенгүл Болжурова

22.12.1951
2+2+1+2 = 7
1+9+5+1=16
7+16=23
2+3=5
23-4=19
1+9=10

Туулган датаңызды жазыңыз 22.12.1951
Күн менен айдын цифраларын кошобуз: 2+2+1+2=7. Туулган жылдын цифраларын кошобуз: 1+9+5+1=16
Алынган суммаларды бири-бирине кошобуз: 7+16=23. 23-биринчи жумушчу саны. Биринчи жумуш санынын цифраларын кошобуз: 2+3=5. 5 -экинчи жумуш саны. Биринчи жумуш санынан туулган күндүн биринчи цифрасынын эки эселенгенин кемитебиз: 23-4=19. 19-үчүнчү жумуш санынын цифраларын бири-бирине кошобуз. 1+9=10. 10-төртүнчү жумушчу саны. Андан кийин цифралардын биринчи ирети деп туулган датаңызды жазыңыз 22.12.1951.
Экинчи иретке жумуш сандарын жазыңыз. 23.5.19.10.
Андан кийин таблица сызып 1 ден 9 га чейинки цифраларды топтоп туруп клеткаларга жазабыз.
Төмөндөгү Пифагордун эсебинин жардамы менен жандырмагын карайбыз. Бул үчүн атайын таблица бар. Анын жообу боюнча:
11111 - диктатор, өзүмчүл; 2222 - биоэнергиясы ашып -ташып турат, бул адамдарды өнөгү аябай баалайт; 3-көңүлдүн адамы, таза жана тыкан, эң жакшы чарбакер адамдар, бирок дайым идеал болом дей бергени кээде жарашпай калат. Өтө пунктуалдуу, күзгүгө каранганды жакшы көрүп, майда-барат иштерди эрикпей бүтүрөт; 4-0- оорулуу адам, бирок өзүн-өзү дарылап тез күч-кубатын топтоого жөндөмдүү; 5 - интуиция каналы ачык, өзү ката кетирет; 6-0- кара күч талап кылынган эмгекти сүйбөйт, иш жүзүндө анча практикага жакын эмес; 7-0- жөндөмдүүлүгү аз, талантсыз болгондуктан жашоодо көп кыйынчылыктарга учурайт; 8-жоопкерчиликсиздик аларды тынчсыздандырса да көп учурда кааласа аткарат, көңүлү тартпаса жасабайт, бирөөдөн буюм алса бергенге шашпайт; 99-тубаса акылдуу баш берилген, окууга анча көңүлү жок.
- Анын өзгөчөлүгү сулуулугу, жайдарылыгы жыл өткөн сайын көбөйөт. 39 жашында 18 жашына караганда эркектерге көбүрөөк жагат. Бирок, аны менен мамилеге өтүү оңой эмес. Булар эркиндикти сүйгөн аялдар. Эреже катары иште ийгиликке жетишет, сүйүү жана нике алар үчүн экинчи орунда. Ал үчүн абал ишенимдүү жана бийик болушу керек, ага кандай жол менен жеткени анча мааниге ээ эмес. Сыртынан караганда жумшактыгы, дипломатиялык жөндөмү менен баарынын тилин таап тургандай, бирок өзүнүн ички табиятында көбүнчө макул эмес. Мүнөздүү белгиси тарбиялуулугу. Анын тартибин карап туруп, өзүнчө бөлөк бир эски үйдө тарбияланган деп ойлоп кетишиңиз мүмкүн. Эгер ал өзүн жетишээрлик баалабай жатат деп эсептесе күндөп-айлап терең чөгүп жүрөт. Натурасындагы пессимизм, кайгыруулук жөнөкөй сезимталдыкка караганда тамыры терең. Түйшүктүн түпкү себеби келечек үчүн коркуусунан, учурга кейигенден, өткөндөгү уятынан же ага татыксыз мамиле жасайт го деген шек саноодон келип чыгат. Мындай типтегилер шылдыңды кабыл ала албайт. Ачык айтканда борбору өзү болгон тамашаны баалоого алы жок. Бул нерсе дайыма мактап туруу деген сөз эмес. Болгону өз наркында жетишээрлик бааларыңызды билсин. Айрым учурларда гана романтикалуу абалда болот. Анда башкалар ойлогондон көбүрөөк каалоо жайгашкан, аны канааттандыруу кыйын. Али келечек чечиле элек кезде отуруп өбүшүүгө убакыт кетирүү анын өнөрү эмес. Сиз ага керектүү адам экениңизди жана эсеп-кысап ишиңиз жетишээрлик экенин билсе назик сүйө билген, а түгүл кызуу кандуу да болушу мүмкүн. Тумандуу кыялдарга ишенбейт. Ошондуктан анын сүйүү кемеси кандай портко сүзүп келерин так билиши зарыл.
Эгер ал сиздин үйгө келсин десеңиз бекем пайдубал куруңуз. Эң кымбат деген дүкөндөн буюм алып, ошол эле учурда майда ларектогудай соодалашуу ага мүнөздүү. Буларда жагымдуулук, сулуулук бар, бирок өзүнүн сырткы көрүнүшүнө ишенимсиз. Анын сулуулугун дайыма бышыктап туруу керек. Бала кезинен ал өз жашынан улуураак көрүнүп, гүлдөгөн жаш курагында өз замандаштарынан жашыраак көрүнөт. Балдарды эмнени да болсо сыйлоого көндүрөт. "Үнөмдөө" -деген түшүнүк эң арзан буюм алуу деген сөз эмес. Анын үйүндө (консерватизм) эски көз караш менен жаштык (либерализм) ортосунда пикир келишпестиктер болуп турушу ыктымал. Анын кемчиликтеринин бири көктүк. Турмушундагы кыйынчылык жөнүндө башкаларга арызданбайт. Башкарууну жакшы билет. Сиздин көңүлүңүздү карап туруп, дубаланган принцип экендигиңизди ушул акылдуу аял гана биле алат. Андан алыс кеталбайсыз. Улгайган кезде өзүнүн жеке байкоолорунан, тажырыйбасынан теория түзүүгө жөндөмдүү. Алардын негизинде абстрактуу медитацияда эрибей турган философиялык, этикалык системаны түзүп, коомчулукка иштиктүү пайда келтирет. Бирок ойдун тереңине түшкөнгө көнүп калуусу пессимисттик сары эсептикке түртүп, сезиминин жакшы үмүттөрүн ишке ашуусуна тоскоолдукту өзү жаратат. Чыгармачылыгы да адаттан тыш, мындан эч кимге белгисиз окумуштуу, эмгеги көпчүлүккө кабыл алынбаган адам болушу мүмкүн. Ал чексиз көтөрүлүп, кайра ылдый түшүп турат. Сыймыктуу, текеберленүү менен трагедияга багынгандык аны бир туруп бийикке, бир туруп түпсүздүккө ыргытат. Жашы өтүп улгайган сайын чыгармачылык ийгиликтери күчөйт.
Эмоционалдык жактан анча күчтүү эмес, кыйындык менен мамилелешет, ачуусу тез келет, кызганчаак, сүйүктүү адамынын колдоосуна муктаж. Булар менен жашайм, кызматташам деген адамдарда чыдамкайлыктын чексиз запасы болуш керек.
Зээндүү, чыны менен намыскөй. Жакшы сүйлөйт. Өзүн баалайт. Жакшы сапаттарынын ичинде бир кемчилдик бар, ал чоң болбогон менен бир топ мааниге ээ. Ал үстүрт адам, анын жакшы сапаттары да үстүртөн. Ал коомду, коом аны сүйөт. Аксөөктүк чогулуштарды жакшы көрөт, кээде ушак айтат, муну абайлап эптүү жасайт. Айрым адамдар аны жогорку чөйрөдөгүлөргө жүгүнгөн неме деп ойлошу мүмкүн, болгону ал сырткы тартипти сактаган адам. Башкалардын чоң кайгысына караганда, өзүнүн кичинекей эле кайгысы көбүрөөк кейитет. Ал эски түшүнүктү коргойт. Ал өз турмушун козгой турган, татаалдыктардан качат. Жасалга менен коогасыздыкка көбүрөөк умтулат. "Макул" же "макул эмес" дегенди таразалап алмайын эч кандай чара колдонбойт. Бул сактыгы үчүн эл ага суктанып ишенишет. Эсеп-кысап ишинде ал дайыма бактылуу. Иште эптүү, аны менен келишимге кол койгон адам эч качан жаза баспайт. Бул жакшы соодагер, керектүү учурга ылайыктуу жөндөм бар. Ишмердүүлүктүн табитти талап кылынган эмгекте, жакшы өкүлдүктү аткара алат. Үйбүлөсүнүн алдында жоопкерчилик сезими жоктой, өз туугандарына, балдарына чоочун кишидей мамиле жасайт. Бирок, эне катары өз милдетин аткарат.
Өзгөрүү, реформа анын иши эмес, мындай коогалуулук анын тынчын алат. Ага каршылашуу жакпайт. Айтор, анын көз карашында кандайдыр бир мистикалуу кубат бар. Кадамдан кадамга тепкичтен-тепкичке басып, туруктуулук менен максатына жакындайт. Бийликти, салт-санааны өтө сүйөт, сынды ойлонбой туруп кескин айтат. Коомдогу абалы жок адамды сүйбөйт.




Ишенгүл Болжурованын ишмердүүлүгүн жана инсандыгын кандай баалайсыз?
Жылкычы Шаршембиев, сүрөтчү, кол өнөрчү:
- Ишенгүл Болжурова билим берүү системасында ар түрдүү аракеттерди жасап жаткандай бирок, негедир жыйынтыгы аздай. Эми жогорку окуу жайларды менчикке акырындап өткөрбөйлүбү деген пикирлер айтылып жүрөт. Бул нерсе араңдан турган коррупцияга сонун жол ачып бергени турушат. Чынында бала бакчадан жогорку окуу жайларга чейинки тарбиялык иштерин билим-илим тармагы эгемендик жылдардан баштап төмөнгө түшүп кетип, өйдө көтөрүлө албай жатат. ЖОЖдордун саны көп, билим берүү сапаты начар. Аны мугалимдер деле билишет. Контракттык төлөм менен окуган студенттердин көбүнө билим деле жукпайт. Көпчүлүгү сабактарына барып катышпайт деле экен. Болбосо ар жыл сайын миңдеген кадрлар окууларын аякташат. Көп болсо ошолордун 5-10% гана өз кесибинде ишке орношушу мүмкүн. Калгандары эмне болду, аны менен эч кимдин иши жок. Ушундай ишенимсиздик коомубузду каптап турса билим баркталбайт да. Кыскасы, чыныгы билимдүүлөрдүн да эртеңкиси туман. Бүгүнкү күндүн талабына жооп бере ала турган сапаттуу билим берүүнүн орду бош. Чындап илим-билимди алдыга сүйрөй турган бизде саясат, система жок.

Сатарова Максуда,
мугалим, Бишкек шаары
- Ишенгүл Болжурованын ишмердүүлүгүнүн таасирин мектеп аркылуу алып карай турган болсок, окуучулардын билимге болгон кызыгуулары мурдагы деңгээлдей болбой калды. Балдардын оюнда "Кандай окусаң деле акчалуунун баласы окуйт"- деген пикирлер күчтүүлүк кылат, бирок өзүнүн табиятында дилгирлиги, зээндүүлүгү барлар аракеттенип окуп, жогорку окуу жайларга даярданып жатышат. Ошондо деле акча маселесине келип такалып жатпайбы. Ушул көйгөйгө байланыштуу окуйм деп талпынган таланттуу балдардын жолдору буулуп калууда.
Мугалимдердин кадыр-баркын көтөргөн өкмөттүк иш-чаралар начар. Врачтар менен мугалимдердин айлык акылары башка тармактагыларга караганда өтө төмөн. Канчалаган мыкты мугалимдер кесиптерин таштап кетишти. Бизге 2003-жылдан берки карызын төлөп бере элек. Демек, мамлекеттин билимге, аны жайылткан ардактуу кесиптин ээлери мугалимдерге болгон мамилени өзгөртпөсө, мамлекеттин келечеги туман.


Шерназар Шүкүров,
жазуучу:
- Ишенгүл Болжурованын билиминин канчалык тереңдигине эл өзү күбө, көрүп турат. Уюштуруучулук, менеджерлик касиеттери болушу мүмкүн. Бул инсан өзүнүн ким экендигин БГУнун ректорлугуна шайлоо учурунда көрсөткөн. Эртең ректор боло турган киши студенттердин, мугалимдердин алдында Сулайман Кайыповду аялдыгына салып каалагандай шыбады. Ал "Бул кишинин айткандарына макул болбойм, бирок теңелбейм" деп гана жооп айтты. Төрт добуш менен алдыга чыгып И.Болжурова ректорлукту алып кеткен. Эми экинчи маселе бүгүнкү күндө кыргыз тили катуу коюлуп жаткан мезгилде И.Болжурова айрым бир гезиттерге кыргыз тилине караганда орус тилин жогорураак коюп жүрөт. Бул да министрликтин ишмердүүлүгүнө байланыштуу. Мындай актуалдуу маселени алар биринчилерден болуп көтөрүп чыгуулары керек эле. Министр деген эң биринчиден кыргыздын патриоту болушу керек го. Кыргыз тили боюнча эң начар иш кагаздарын алып барган билим берүү министрлиги. Реформа биринчи кезекте ошол элдин эне тилинен башталышы зарыл.

А.Адишов










??.??