Сенин гезитиң!
№40, 04.11.08-ж. Кыргыз гезиттер


presskg.com Архив Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Zaman Кыргызстан Агым 1 Агым 2 Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Кыргыз руху Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Бишкек таймс Назар Энесай Эркинтоо Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар



  Сандан-санга

Которгон Жаныбек Жанызак
Бу китепте байыркы Кытай даос-табыптарынын эркек менен ургаачы төшөктө бири-бирин кантип сүйүшүү керектигин түшүндүргөн кеп-кеңештери жазылган.
Сүйүү дабасы - секс жана даосизм
Бул ажырым эмес, биримдик сезими, бөтөнчөлүктүн, жекеликтин жана жалгыздыктын эмес, ширелишүү менен шериктештиктин чабыты. Андан бийиктегенде сөз түгөнөт.

4. ИНЬ МЕНЕН ЯНДЫН
ШАЙКЕШТИГИ
Эркек өзүнүн жашына жана ден соолугуна жараша урук чачууну тескөө жагына өзгөчө көңүл бурушу керек. Бул айткандарыбыз сүйүү даосунун окутуучулары кабыл алган ойжорум эмес - бу миңдеген жылдарга созулган өтө кылдат байкоонун жемиши. Ага ылайык, эркектин уругу эң зарыл өмүр азыктарынан жана аны бейчеки чача беришке болбойт. Тан доорунун белдүү дарыгери Сунь Сю-Мо өзүнүн "Баа жеткис каражат" деген эмгегинде: "Эгер эркек өзүнүн уругун бейчеки ысыраптай берсе, анын алы кетип, шалдырайт. Бирок эгер ал уругун туш келди чача берип түгөтсө, анда өлөт", - деп жазат. Эркек үчүн ушул айтылгандарды дайыма эстей жүрүш ашыкча болбос.
Эгер эркек өзүнүн урук чачуусун тескей ала турган абалга жетсе, ал өзүнүн өмүр азыктарын гана сактап калбастан, анын жардамы менен андан көп утушка жетет. Биринчи кезекте анын сүйүү жупташы мындан ары канааттанбай калуудан кутулат, себеби эркеги өз дараметине көбүрөөк ишеним артат жана сүйүү жупташы сүйүшкүсү келээри менен жупташууга дайыма даяр! Анан алар мурдагыдан алда канча көбүрөөк жупташуу мүмкүнчүлүгүнө жетишкен соң, бири-биринин азыгынан - эркеги ургаачысынын инь-азыгынан, ургаачы эркектин ян-азыгынан алда канча көбүрөөк ала башташат. Натыйжада алар бейкуттуктун бийик даражасына жетишет. Нукура жылуу жана жайдары сүйүүдөн сызылып чыккан бейкуттук байыркы кытайларга инь (аял башталыш) жана яндын (эркек башталыш) шайкештиги катары белгилүү болчу.
Биз бу китепте сүйүү даосу деп атап жаткан инь-ян-шайкештигине кантип жетүүнү көрсөтүүгө аракеттенебиз (байыркы заманда муну инь-ян даосу, мамиле даосу же иньян-мамиле деп аташкан).
5. ШАЙКЕШТИК ЖАНА
БАКЫТ ТЕОРИЯСЫНДАГЫ БАЙЫРКЫ МЕНЕН АЗЫРКЫНЫН ОКШОШТУГУ
Болжолу 30 жыл мурун Колорадо университетинин медицина мектебинин психиатрия профессору Рене Шпиц жетимдер үйүндө жакшы тамак, тазалык жана жеткилең медицина кызматы болсо да, баштапкы жылы балдардын 30 пайыздан көбү аердеги мамилеси жана сүйүүсү жок мамлекеттик супсак турмушка чыдашпасын байкаган. Соңку жылдары белгилүү балдар психологу Жан Пиаже балдардын бакубат жана ден соолукта өсүшүнө сүйүүнүн (сезим жана баарлашуунун) турмуштук маанисин баса белгилеп келет.
Мындай сүйүү (сезим жана баарлашуу) жубайларга да маанилүү. Муну Батышта жакында гана Мастерс менен Жонсон "Жыргалдын байланышы" деген үчүнчү китебинде даңазалай башташты. Алар адамдын бактысы жана бакубатчылыгы жубайлар ортосундагы тынымсыз сүйүү (сезим) болбосо мүмкүн эмес дейт. Бу негизинен инь менен яндын так өзү. Болгондо байыркы даостор эркек өзүнүн эрендигин тескей билиши керек дешет.
Даостордун эрендик атылышын (эякуляцияны) тескөөгө өзгөчө көңүл бөлүп жатканы эркек менен ургаачыга бири-бирине ченемсиз сезим жана сүйүү мүмкүнчүлүктөрүн берет экен. Бул үчүн ургаачы жаныңда болсо аны сүйүп кармалап коюу керектиги жөнүндөгү кеңеш айрым эркектер үчүн ат көтөргүс жүктөй сезилет. Анан калса эркек өзү чарчап келгенде эки себептен улам ургаачы жанына жолобошун самайт (албетте, эгер ал али даону билбесе): ал аялды кандыра албай каламбы деп чочулайт же эч кандай убарасыз уйкуга берилгиси келет. Бирок, эгер эркек өзүнүн эрендигин тескей алса, анда ал жогорудай нерселерден коркпойт жана атүгүл уйку-соонун ортосунда деле ургаачынын денесин сылап-сыйпап эркелетип жыргалга батат. Атүгүл бираз жупташа койуудан да кайра тартпайт (даону өздөштүргөндө сүйүү анчалык көп чыңалууга кириптер кылбайт). Ошондой эле тажрыйбалуу ургаачы да өзүнүн эркегинен жеткиликтүү сүйүү (сезим) алалбасын көңүл тереңинде жакшы билет. Эркелетүүгө мындай канааттанбагандык көпчүлүк ургаачыларды акыры жүрүп лесбий сүйүүсүнө (ургаачылардын бири-бирине умтулуусу) алып келет, ал эми көпчүлүк ургаачылар көңүлүн үй жаныбарларына бурат, себеби алар сылап-сыйпаганды жактырышат. Демейде ургаачылар өз жынысындагыларга кайрылуу себебин жакшы түшүнүшөт, анткени тигилер да эркелетүү муктаждыгына кабылышы толук мүмкүн. Албетте, минткенибиз дайыма эле чындык боло бербейт, себеби эркектер деле тигилердей эле табиятынан сүйүүгө (сезимге) муктаж. Маселе башкада - эркектердин басымдуу бөлүгү мындай учурда эмне кылыш керегин анчалык биле бербейт.
Бул айтканыбызга ушул китептин каарманы Дзото сонун мисал келтирип кетет.
Адам даону түшүп билгенде, ал сүйүү (сезим) менен ченемсиз узакка чейин шугулданышы мүмкүн, себеби сүйүү-сезим менен чыныгы төшөк сүйүшүүнүн ортосунда кенедей гана айрыма бар. Бирок даону билбеген адам бул айырмачылыкты түшүнүшү кыйын. Сүйүү даосун жолдоочулар көбүрөөк жыргап гана тим болбостон, андай өнөктөр сүйүү сезимден алда канча көбүрөөк пайда табышат. Биз муну жакында кененирээк түшүндүрөбүз.

6. ВЭЙ ДАН (ички эликсиз) ЖАНА ВАЙ ДАН (тышкы эликсир)
Чыңалууну бошотууну жана каалаганда жайында болууну билген даос демейде аябай жыргалга батат. Натыйжада ал алда канча активдүү, узак жана сергек өмүр сүрөт. Демек, Кытайдын баардык байыркы дарыгерлери дао илимин билишкени жана ошондуктан миңдеген жылдар бою даостордун саны көп бойдон калганы таң калаарлык эмес. Ошондой эле көп жашоого болгон көз караштардын көптүгү да таң калыштуу эмес. Булардын негизинде эки башка мектеп жатат: бири көпчүлүгүндө тышкы эликсирге таянса, экинчиси көпчүлүгүндө ички эликсирге таянат: (биз "көпчүлүгүндө" деп жатканыбыз - алардын ортосундагы ажырым так белгиленген эмес). Тышкы эликсир даостору өлбөстүккө алып келүүчү тазалоочу позаларды тынымсыз издеген алхимиктер болчу. Ички эликсирди жактоочулар турмушка алда канча жакыныраак жана аяр карашчу: алар өз ичинен издөө ишенимдүүрөөк жана өмүр улоого жетиштүү деп санашкан.
Белгилүү табып Сунь Сю-Мо буга ишенимдүү далил болуп бералат: ал кылымдан көбүрөөк өмүр сүрүп (581-682жж.), ички эликсирдин бекем жактоочусу болгон жана табигый каражаттар жардам бербей калган күндө да медициналык башка каражаттардан караманча баш тарткан экен.
Биз биерде аралашмаларды жана металлдарды алтын таблетка кылып тазалоо жагына кирген тышкы эликсирди чечмелеп карап отурбайбыз, бирок сүйүү даосунун эң негизги бөлүгүн түзгөн ички эликсирди кунт коюп изилдеп көрөбүз.
Ички эликсир басымдуу бөлүгүндө акылэске тийиштүү. Биз тескөө деңгээлине көбүнесе акылэс менен жетебиз жана туура демалууну да көбүнчө акылэс менен билебиз. Ички эликсирдин тарапкери дене менен жандын мүмкүн болушунча жеткилең шайкештигине умтулат. Ал буга көнүгүүлөр системасы аркылуу жетет.
Ички эликсирдин экинчи маанилүү бөлүгү - көптөгөн нерселерди сактоо жана жыйноо. Окумуштуу делгендер буга күлүшү мүмкүн, бирок мен күлбөйм. Мезгил өткөн сайын көпчүлүк күлкү келтирет дегендей нерселерди айласыз таанып жатабыз. Кийинчерээк биз эрендик жаатына токтолобуз, бирок башка бир кызыктуу мисал - кадимки тер. Батыш физиологдору тердегенче машыгууну натыйжалуу деп келишкен. Бирок Л.Е.Морехауздун "Жалпы төп келүүчүлүк" деген китебин окугандар башкача пикирде болушу мүмкүн. Морехауз батыш физиологдордун ичинен биринчи болуп терди сактап калуу зарылдыгын айтып чыкты. Анын айтымында, тердөө дегениң ашкере кыйын көнүгүүлөргө байланыштуу, ал эми каалаган даос буга тердин катуулап чыгышы - ошол адамдын салмактуу, токтоо болалбай тургандыгынын белгиси деп кошумчаламак. Биз эми биерде ички жана тышкы эликсир дегендерге көп токтоло бербейли, бирок эгер сиздер бу маселеде көбүрөөк маалымат алгыңар келсе, анда сизге керектүү ойжүгүртүүлөрдү Жозеф Нидхэмдин "Химия жана химиялык технология" деген китебинен тапсаңыздар болот.


  Махабат майданы

Кайрылып келди өзүмө көпөлөгүм!
Классыбызда бөтөнчө сулуу, бото көз, кирпиктери төгүлгөн, кызылы кызыл, агы-ак дегендей, көргөндү бир тамшандырган Чынар аттуу кыз бар эле. Башка балдардай эле мен дагы сугумду артып койчумун. Бирок жетпесимди билип, кол сунбагам.
Ал улам бой тартып, көп жигит "сөз" айткан сайын боюн түзөп, жасанып, жамбашын чайкап басканды үйрөндү. Ал антип баскан сайын топ балдар мүдүрүлүп жыгылганча бурулуп карашат. Тийишип, ышкырып, айтор көңүлүн бурдуруп алгылары келишет. Бирок, Чынар кебелбейт.
Ошентип жүрүп мектепти аяктай электе эле Чынар шаардан окуп кетип, анчалык үзүлүп түшүп жабышкан кызы жок калгансыдык.
**
Жайкы каникул бүтүп, бүтүрүүчү класс болуп калдык. Алгачкы жолу сабакка кирип, сагыныша түшкөн классташтарды таңгалтырып, 10-классты шаарда окуган Чынар кирип келсе болобу. Башкалардай мен дагы бир эмес эки бетинен өөп, колун коё бербей: - Чынар, шаарга барып өзгөчө сулуу болуп кеткенсиң го-дедим. Чынар кызарып жер карай берди. Ошол бойдон колунан жетелеп алып мен ээлеген партага барып отургуздум. Бул менин башка балдарга тарттырып ийбейин деген аракетим эле. Айткандай эле ээлик кылып калдым. Ал түгүл басса-турса ээрчип кайтарып жүрдүм. Бир күнү: - Чынар, кечинде барам, шаар жөнүндө айтып берчи,-дедим. Башын ийкеди.
**
Жылдыз толгон маалда жетип, терезесине жакын барып ышкырдым. Бурала басып чыгып келди. Атыр жыты мурдумду өрдөп, башым тегеренип кеткенсиди. Колунан кармап, аста өптүм.
- Таптакыр башкача, супсулуу, токтоо, жароокер болуп калыпсың Чынар. Мурун тентегирээк элең.
- Балким...
- Мага да көңүл бурчу эмес элең.
- Ошондой мезгил болот тура...
- А, мен сени ошол кезде эле жакшы көрчүмүн. Болгону, баары бир сага жетпейм деген ой менен "сөз" айталган эмесмин.
- Айтсаң болмок. Балким, ошондо эле биздин мамиле башкача болуп, менин тагдырым да өзгөрмөк эместир...-деп муңайым сүйлөп башын ийген Чынардын сөзү бүт денемди куйкалап кеткенсиди.
- Чынар, алтыным, сен да мени жакшы көрчү белең?!-деп сурай берип, боорума кыстым. Чачынан жыттай берип, ыйлап атканын сезе калдым. Ээгинен көтөрө калып жашын аарчый:
- Эмне ыйлап атасың? Ким таарынтты сени?
- Мени... Баары... Баарынан тажадым. Шаар жакшыбы дегем... Жакшы болмок түгүл тебелеп кетишти. Мен сени деле жакшы көрчүмүн. Бирок "жаштык-мастык" башкарып кетиптир...
Солуктаган Чынардын сызылып аккан жаштуу көзүнөн өпкүлөп:
- Жаным! Алтыным менин. Менин тилегим, максатым! Түгөйүм! Сенден башка эч ким менин оюма келген эмес. А, бүгүндөн баштап сен мендиксиң. Өмүр бою менчигимсиң!.. -деп жалынып аттым. Ичпей-жебей мас болуп, дүйнөм түгөл болуп, териме батпай турдум... Керемет сүйүүнүн кучагында бактым тоодой болуп, сүйүнүчүм ашып-ташып атты. Ылайым келечегибиз бир болсо экен.
- Мен дагы!.. Мен дагы эч качан!.. Эч качан сенден башканы тандабайм. Мени кечирсең болду!.. -деген Чынарды так көтөрө, чимирилтип, колуман түшүрбөй турдум.
А.Керимбек, Кара-Кулжа району




Кызык суроо, керектүү кеңеш
Биз, аялым экөөбүз ушу төшөк маселеси үчүн эле көп таарынышабыз. Анткени, мен эңсеп калганда шыпшынып, "жөн жатчы" деп атып араң "берет". Ушунусу туура эмес го. Аялдарга кулак кагыш кылып койсоңор.
Курманбек,52 жаш
Ар кандай белгилүү себептерден улам башка убакта "жолошо" албагандыктан күйөөсү түндөсү ойготот. Анын үстүнө, күндүз күчөгөн эркек бир жакшы уктап, эс алып алгандан кийин канындагы гормондор иштелип, кадимкидей түндүн бир маалында, же таңга жуук дүүлүгүп калат. Ошондуктан эркек аялды жулкулдатып ойготпой, өөп-жыттап, эркелетип ойготкону оң. Аял дагы кагып-силкпей, андан көрө аста көзүн ачып, аярлык менен өзүн "даярдоо" менен "кошулса", экөө тең керемет жыргалга бөлөнүп, бактысына бакыт, ынтымагына ынтымак кошулаары турулуу иш. Антпесе, аялына таарынган эркек адыраңдап башканы эңсеп кетээри да бышык.

- Кээде жыныстык катнаштан кийин жүрөгүм ооручу болду. Кантсем экен? Же төшөк ойну мага жакпай атабы?
Жалил, Жалал-Абад ш.
- Жыныстык кошулуунун алдында жүрөксүнүү, санаркоо пайда болгон болсо стресс жогорулап, жүрөктө ооруксунуу пайда болот. Бул боюнча терапевт жакшы кеңеш берет.

- Эмнегедир үшүкчөлмүн. Айрыкча колум, колумдун учтары тоңуп калат. Бирөө айтат: "Турмушка чыксаң үшүкчөлдүгүң жоголуп кетет" деп. Ушул туурабы?
Айнур, Ак-Суу району
- Ал бир чети туура айтылган сөз. Жыныстык кошулуу учурунда ар дайым кан айлануу күчөп, дене ысып-күйүп чыгат. Мындан улам организмде чыңалуу болуп, энергия топтолот. Муну билиш үчүн күйөөгө тийген курбу кызыңдын колун кармап көр.
Даярдаган А. Ажиев
























??.??