п»ї

  Шумдугуң кур

Эки авторлуу бир китеп

Береги сүрөттөгү эки башка аталыш, эки башка автор, а бирок ичиндеги мазмуну коендой окшош китепти көрүп алып таңданганыбызды айтканбыз. Эми ушунун чоо-жайын билиш үчүн эки авторго тең байланышып көрдүк. "Кечиккен бакыттын" автору Гүлбайра Турумовадан кандайча мындай болгонун сураганыбызда: "Бул китепти мен жазгам. А тиги Айгүл Шаршен уурдап текстин көчүрүп алыптыр. Бул китепти эки жыл мурун эле жазгам. Мындан башка дагы "Адашкан эгиздер" деген бир китебим чыккан. Учурда "Кайчылаш тагдырлар" деген чыгармам "Кербен" деген гезитке жарыяланып, сандан-санга чыгып атат. А тиги Айгүл бул кылганы үчүн менден кечирим сураган. Бирок, кечээ эле чакырганымда Жаныбек Жанызак экөө тең келбей коюшту" -деген жообун айтты. Ал эми Айгүл Шаршен таптакыр эле кепке келбей, "Мен эч кандай эч нерсе дей албайм. Мунун силерге кандай тиешеси бар" дегенден башка сөз айткан жок. Бирок, Жаныбек Жанызакты бир сыйра ""Бул шүмшүк Жаныбектин кылганы" деп сөгүп алганга жетишти. Эки автордун тең оозунан журналист Жаныбек Жанызактын аты аталгандыктан ага да телефон чалып сураганыбызда, ал буларга токтолду: "Мен көп жылдан бери кол жазма чыгармаларды авторлордон сатып алып китеп чыгараарымды билесиңер. Бирок, мен сатып алган кол жазмаларды финансы жагын эле чечип алганыбыз болбосо, мен автордун укугун бузбайм. Башкача айтканда ким жазса ошонун атынан кетет. Айгүл Шаршендин да далай китептерин чыгаргам. Анан ушул "Кайрымсыз уул кайгысы" деген кол жазмасын мага саткан. Менде анын андан башка да көп кол жазмалары бар болчу. Мен аларды кезеги менен чыгарып келаткам. Анан эле "Кайрымсыз уул кайгысына" келгенде жазылган барактардын саны ортодогу келишимде жазылган санга жетпей калды. Болбосо, терилип басмага даярдалып коюлган. Мен "Дагы бир 30 барак кошуп толукта. Аз болуп калыптыр. Окурман окуп тойбой калбасын" деп берсем, ана- жок, мына-жок. Анан өзүм редакциялап, чоюп-союп атып базарга алып баргам. Эртеси Чынара деген сатуучу "Эй Жаке, бул китеп "Кечиккен бакыт" деп башка автордун атынан чыгып, сатылып атпайбы" деди. Көрсө, Айгүл "оңдоп бер" деп берген кол жазманы алып барып кайра Гүлбайра дегенге биротоло аты-жыты менен сатып жибериптир. Ошол жерден чатак чыгарып, авторлорго "жабылуу аяк жабылуу бойдон калсын, экинчи чыгарбагыла" дедим. Анан өткөндө базарга барсам ошол эле китеп көк мукаба менен сатылып атат. Мурдагысы кызыл мукаба менен чыккан болчу. "Эми бул китепти ким жазганын тилчилер текшерип келгенде эле билинип калат. Сыйыңар менен болгула" деп мен алар менен келишип алдым". Чыгарма-бул бала сыяктуу деп айтып калышат, ошол эле жазмакерлер. А баланы кантип сатууга болсун?... Мейли чыгармаларын баласы сыяктуу көрбөсүн, жок дегенде чыгармаларын сыйлап окуган окурмандарды сыйлашы керек эле бул жазмакерлер. Бул боюнча гезит-китеп базарында отуруп, жазмакерлер менен окурмандардын ортосунда ортомчу болуп, чыгармаларын сатып берип аткан сатуучулар не дейт болду экен? деп ал жерде көптөн бери иштеп жүргөн Ороз Бөрүгуловго байланышканыбызда ал: "Эми муну айтыш кыйын болуп калды. Кээ бир авторлор китептерин ошентип сатып атышат. Сатып алгандар "Бул менин менчигим" дейт да өзүнүн атынан китеп чыгарып жатышат. А негизи биз деле кээ бир авторлордун өмүрүндө бир сүйлөмдү тыңдап жаза албаарын билебиз. Мен бул эки китепти алдын-ала акчасын төлөп алып атпагандай кийин алып коюп коем. Бирок, окурман кокус экөөнүн бир мазмундагы китеп экенин билбей, алам деп калганында түшүндүрүп айтып атам" деди.
Ушундай экен окурман. Эми өзүңүз таразалаңыз. Ошентип ортодо оюн. Эгерде жанагы Айгүл Шаршен дагы токтоп калбай, үчүнчү бирөөнө сатып ийсе, ал барып өзүнүн атынан китеп кылып чыгарып алса ошондо нак "ит эле болду" деген ошо. Эми кечке эле окурмандарды "ойното" беришпей, ушуну менен токтотушун тилейли: Бирөө ар кимге сатканды, бирөө жасалма автор болуп, авторитет топтогонду.
Эльмира Мадиева





кыргыз тилиндеги гезит "Обон"









??.??