п»ї

  Керемет кечтеги сырдашуу

"Кайын журтум өзбек болгондон кийин, салттары деле өзбекче"
- Мээрим эже, гезит беттеринен көрүнбөй калдыңыз. Кайда жүрөсүз?
- Жалаң эле чыгармачылыктын үстүнөн иштеп жүрөм. Буюрса, чоң-чоң концерттерди пландап, күзгө маал чоң концерт берейин деп турам. Өзүм болсо чыгармачылык менен жер-жерлерди кыдырып гастролдоп жүрөм. Рекламалар кымбат болгондуктан, рекламасы жок концерттерди көп берип жүрөбүз. Декабрдын 21нен 30на чейин Анкара менен Стамбулга барып концерт коюп келдик. Ал жактагылар абдан жакшы кабыл алышты. Жаңы ырларды жаздырып атам. Кайсы ырларым хит болуп кетсе, ошол ырыма клип тарттырайын деп турам. Анан эң негизгиси арыктоонун үстүндөмүн. (Күлүп) Бирок арыктайын деп атайын диетага отурган жокмун. Муслима аттуу чүрпөлүү болгом. Кызыма 10 ай болуп калды. Азыр кызымды бакканга да жетишип, ырдаганга да үлгүрүп атам.
- "Саатымды сатамын, кыягымды тартамын", - деген ырларыңызды азыр деле айылга барганда эстеп күлүп калышабы?
- Убакыт, мезгил, заман өтүп, ар бир нерсенин өз орду болот. Айылга барганда эстей турган дагы ата-энелер калбай баратат. Ошондуктан, көп айылга барганга деле шарт да болбой калат экен. Гастролдоп же болбосо жакшылыктарда барып калам. Менин ырымды эстегендерден бирин-экин эле калышты. Мен барганда айылдагылар: "Эгерде Мээрим эркек болгондо, биз менен дос болмок",- деп күлүп калышат.
- Сизди өстүргөн чоң энеңиздин жапкан нанын сагынсаңыз керек?
- Чоң энем абдан акылман болгон. Ошол айылдын маселелери болуп калса, энеме кайрылышчу. Чоң энемдин тарбиясынан өзүмдүн жашоомо керектүү көп жакшы нерселерди алдым. Айылдан эч нерсе жасатчу эмес. Келиндерге деле оокат жасатчу эмес. Талканды майга көөлөп берчү. Ошону абдан жакшы көрчүмүн. Энем дүкөндө иштеп үйгө таттууларды көп алып келсе дагы, көөлөп берген талканы мага абдан таттуу сезилчү. Семичкелерди колуна чагып, уучтап келип колума салып берчү. Ошондуктан, азыр да семичкени колум менен чагам. Чоң энемдин колу ооручу, айылдагы жеңебиздин балдары көп болгондуктан, кээ күндөрү баласы ооруп ооруканага кетип калганда, уйду мен саачумун. Бир күнү диванда уктап жаткам, чоң энем келип эле, мага "Ласточка" деген момпосуйдан карматып, "Жүр кызым, туруп уй саа",- деп калды. Эркелеп атып араң турдум. Ошондон кийин жеңем жок болуп калганда, өзүм уй саачумун. Отуруп алып суу куюп берип, камыр жуурутчу.
- Чоң энеңиздин кайсы сапаттарын өзүңүзгө сиңирип ала алдыңыз?
- Чоң энеме аябай эле окшошмун. Энем бир сүйлөгөн ачык киши болчу. Менин да ошол жагым бар. Боорукерлиги бар болчу, адамдарга жардам бергенди да жакшы көрчү. Мен дагы, бирөөнүн арыз-арманын угуп отура албайм. Колуман келген жардамымды көрсөтмөйүнчө тынчым кете берет.
- Кемпир менен чогуу өскөн балдар макал-лакап аралаштырып, куйкум сөздөр менен таамай сүйлөйт эмеспи. Сиз кандайсыз?
- Макал-лакап менен сүйлөбөйм. Бирок таап сүйлөйм. Адамдар менин жиниме катуу тийгенде гана экинчи бет карагыс сөдү айтып салам.
- Алты жашыңыздан бери сахнадан түшпөй келесиз. Сахнадан тажай элексизби?
- Жок, тажай элекмин. Тескерисинче, элдин кол чабуусу мага кубат берет. Биз, артисттер, сахнага туруп алып жөн эле ырдай бербейбиз. Ошол учурда көрөрмандардан кадимкидей энергия келет. А адамдар бизден энергия алат дегендей. Жылдызы жанган адамдарды көрүп алып жыргай бересиң. Башка кесипти да бүтүп койгом. Ал жакка деле кетип калсаң болот. Бирок чыгармачылык менен ооруп калгандан кийин, айланып эле сахнадан чыкпай жүрө берет экенсиң.
- Ырчыларды "ырдагандан башка эч нерсе билишпейт. Үй иштерине жок", - дешет. Сиз андай жумуштарга кандайсыз?
- Аны жездеңен сурасаң болмок. (Күлүп) Тамактын бардык түрүн жасаганды билем. Самсы жасайм, лагман чоём. Кээ бир тамак жасай албагандарга кыжырым келет. Үй оокаттардын баарына тыңмын. Азыр сиңдилерим жасайт. Алар жок болуп калса өзүм жасайм. Үйдө тамакты өзүм гана жасайм.
- Жолдошуңуз жөнүндө ММКларга көп айтпайсыз, катуу кызганат окшойсуз?
- Жолдошумдун аты-Ибрагим, экөөбүздүн жашаганыбызга быйыл тогуз жыл болду. Менден төрт жаш улуу. Өзү музыкант, улуту-өзбек, Ош шаарынан болот. Чыгармачылыкта чогуу гастролдоп жүрүп, бир туугандай болуп калганбыз. Былтыркы тополоңдо аябай жаман болдук. Жаман улут жок, жаман адамдар бар деген туптуура. Бул сөзгө мен толугу менен кошулам.
- А жездечи?
- Кызганганын мага билгизбейт, бирок кээде байкап калам. Үйлөнөрдө:"Алсыз эркек кызганчаак болот", - деп айтып койгом. Ошондон бери мага билдирбегенге аракет кылат.
- Интернационалдык үй-бүлөлөрдө эки салт бирдей кармалат эмеспи. Сиздердин үйдө кайсы салтты кармайсыздар?
- Кайын журтум өзбек болгондон кийин, салттары деле өзбекче да. Анан биздин үйдө кыпкыргызча эле салтты кармайбыз. Жолдошум кыргызча так сүйлөйт. Гастролдоп талаа-түздө көп жүрөм. Ошого да өзүм көнүп калгам. Анан ошондой шымаланып жүргөн кезде кайнатамдардыкына кирип калабыз. Жоолугу жок жүргөнүмдү кайненемдер туптуура түшүнүшөт. Абысындарымдын баары шаарда турушат, алар деле жоолук салынбайт. Той-топур болгондо барып, сыйын көрүп келем. Салтты билбеген эле жакшы экен.
- Сиз менен сүйлөшүп отуруп эркеликти сездим. Азыркыга чейин эркелейсизби?
- Кээ бири атайын эле эркелешет го. А менин эркелигим өзүм менен кошо төрөлгөн десем болот. Жолдошума, атама, бир туугандарыма эркелейм. Кайын-журтка, кайнене-кайнатама эркелейм. Бир маселени чечүүдө сөзсүз менден кеңеш сурашат. Мага жаккан жок, өзүңөр билгиле десем, жок болбойт дейт. А эгер болот десем болот.
- Сиздин өнөрүңүздү улайм деген шакирттериңиз барбы?
- Албетте, бар. Ошолор менен күзүндө ишке ашыра турган жакшы пландарыбыз бар. Адам бир нерсе жасаардан мурун терең ойлонуп алышы керек экен. Гастролдо жүргөндө көбү таланттуу балдар-кыздарын алып келип калышат. Бирөөнүн баласына жоопкерчиликти алыш өтө кыйын. Дайыма, окуусун бүтүргүлө, анан алам деп айтам. Себеби, бизде канча окуялар болду. Кичинекей кезде же чоңдой эмес, же кичинекей эмес, ортодо чайналышат. Ошондуктан, баары өз убагында болгону жакшы. Аларды иштетесиң, эмгегин пайдаланасың. А алардын кийинки тагдыры кандай болот? Кезегинде шакирт кылып алып, анан кереги тийбей калган учурда тээп койгондордун далайын билем. А мен андай кылгым келбейт. Бирөөнүн таман акы, маңдай терин өз кызыкчылыгына пайдаланган болбойт.
- Ар кимдин үнүн туураганда, үнүңүздүн байламталары үзүлүп, тамагыңыз ооруп калбайбы?
- Байламталар үзүлгөн учурлар болбойт, бирок тамагым ооруган учурлар болот. Айрыкча, ар кайсы үндү туураган байламта көбүрөөк жабыркайт. Суук болуп калганда, ангинам кармап калат.
- Абысын-ажындар менен отуруп калганда кайненеңизди туурайсызбы?
- Жок, кайненем эмес, кайнатамдын сексенге чыккан карындашы бар. Ал кишинин сүйлөгөнүн көп туурайм. Абысындарым отурганда эшиктен ал кишинин үнү менен кирип калсам эле, баары туруп калышат. Алардын балдары келип да туурап бериңизчи дей беришет.
- "Мээримдин жини жаман, жинине тийсең кыз-эркегине карабай сабап салат", - деген пикирлерди уктум эле?
- Азыр жагынгандар көп болуп кетпедиби. А андай сапатты мен абдан жаман көрөм, бирөөнө жагына албайм. Суранып көрүшүм мүмкүн. Эгерде ал жок десе, жок. Бир-эки адам менин жиниме катуу тийген да, ошондон улам ушул сөздү айтып калышкан. Дагы андан да жаман болуп кетиши мүмкүн болчу. Себеби, ар бир адам бирөөнө бир нерсе кылып атканда, ошол адам аша чаап кетпесин деп сак болушу керек. Мени абдан жакшы көргөн адамдарым дагы өтө жетиштүү. Адамдар ушундайбыз да, өзүбүздүн башыбызда турган төөнү көрбөй, бирөөнүн башына жабышып калган чөптү көрөбүз. Анан, "Ай, сенин башыңда төөң турат го?!" - деп айта турган адамдар аз болуп атат. Ошондуктан, ар бир адам бирөөнө бир нерсе айтардан мурун, адам өзүнүн өткөн күнүнө кайрылып койсо жакшы болмок.
- Биздин гезитке Гүлнара Кахарова, Асель Турдалиева эжелер менен таарынышып чыктыңыздар эле. Азыр таарынычыңыздар жазылып калдыбы?
- Ошол кезде: "Сен аларга кайра жооп жазбай эле кой",- дегендер болду. Азыр учурашып коёбуз, бирок мурункудай ысык мамилебиз жок. Кылгылыкты кылып коюп, кыл жип менен бууп койгон адамдарды абдан жаман көрөм. Экөөнүн кимиси ал ишти баштаганын азыр билем. Ошол учурда түшүнүксүз көп нерсе болуп кеткен. Азыр бири-бирибизге карыз эмеспиз, ар кимибиздин үй-бүлөбүз бар, кудайга шүгүр, жашообуз эл катары өтүп жатат. Ар кимдики өзүнө буюрсун деген эле сөздү айткым келет. Убагы келгенде кимдин ким экени билинип калат.
- Сизди абысынга бай деп уктум эле?
- Ооба, абысынга баймын. Бизде келиндер козголоңу эле. (Күлдү)
Төлөбүбү
Касымалиева








кыргыз тилиндеги гезит "Обон"









??.??