Жомоктор

 Аяндуу түштөр

маданият министринин ыры жаңылмачка окшошпу?


"Сени гана", "Күндөр жаңырат", "Таласым" деп ырдап чыгып, ар бир ыры хитке айланган Мирбек Атабеков азыркы маданият министри Ибрагим Жунусовдун калемине таандык "Алдадың" деген ырын ырдап жүрөт. Бул саныбызда ошол ырды адистин көзү менен сынга алып көрдүк.

Мирбек Атабеков
Сөзү, обону:
Ибрагим Жунусовдуку
"Алдадың"
Гүл бакчаны аралап,
Экөөбүз бирге жүрөбүз.
Көз артышат бизди карап,
Баарысы, жашы-карысы.

Көз тийдиби, суук көздөр,
Билбедим, көздөр тийдиби?
Биздин сүйүү муздап барат,
Барган сайын муз болуп барат.

Кайырма:
Сен мени алдадың,
Алдадың, дагы-дагы алдадың.
Мен байкуш алдандым,
Алдандым, дагы-дагы алдандым.
Сен мага сүйөмүн,
Сүйөмүн деген сөздөрүң кайда?
Мен болсо, ишенип,
Ишенип жүрүпмүн кайра-кайра.
Деген сөздөрүң кайда?
Ишенбеймин эми сага, сага.
Алдадың, алдадың мени...

Менин болгон сүйүүмдү,
Өчүрдүң болгон сүйүүмдү.
Ишеничим түгөндү сага болгон,
Баары түгөндү...

Эми жалгыз кетсемби,
Жер жүзүнө тентип кетсемби?
Же болбосо, бул ааламды,
Колум шилтеп, таштап кетсемби?


Зайырбек Ажыматов, акын:
"Элдир-селдир маанини түшүндүргөн
эле сөздөр"
Мен чынында бул ырды укпаптырмын. Эгер кокус бул ырдын сөзүн Алыкул жазган болсо да ага обон чыгарууга же ырдап чыгууга убакыт кетирип кереги жок. Силер сындап бер дегенден улам жогорудагы жылаңач саптарды поэзиянын чен-өлчөмү менен алып карай турган болсок алар жөн эле сүйлөмдөрдүн курандысы, ыр эмес. Аны автор деле жакшы түшүнөт болуш керек. Деги эле эстрадалык же ырдалып жүргөн ырлардын баарын адабияттын критерийлери менен сындай берген болбойт. Себеби ырлар театралдык ырлар, анан нукура поэзия болуп экиге бөлүнөт. Жогорудагы ыр театралдык ырларга кирет. Андыктан аны ыр катары карап сындаганга жарабайт. Бирок ошол эле учурда көркөм табит, ырдалган чыгарманын эстетикалык баалуулугу деген түшүнүк бар. Тактап айтканда, театралдык ыр деп эле төрт-беш сөздү кураштырып ырдай берген болбойт.
Чү деген эле жерден айтарым:
Гүл бакчаны аралап,
Экөөбүз бирге жүрөбүз.
Көз артышат бизди карап,
Баарысы, жашы-карысы.

Көз тийдиби, суук көздөр,
Билбедим, көздөр тийдиби?
Биздин сүйүү муздап барат,
Барган сайын муз болуп барат.- деген саптардан ыр деп айтканга жарай турган бир да белгини табыш кыйын. Муундардын туура келүүсү, ички ритм, уйкаштыктын жыты жок. Элдир-селдир маанини түшүндүргөн эле сөздөр. Мүмкүн минтип башка улуттарга ырдасаң болот чыгар, бирок ыр жандуу, сүйлөсө да уйкаштык менен сүйлөгөн кыргыз угармандары үчүн мындай сөздү ыр деп айтпаш керек.
Кайырмадагы:
Сен мени алдадың,
Алдадың, дагы-дагы алдадың.
Мен байкуш алдандым,
Алдандым, дагы-дагы алдандым.
Сен мага сүйөмүн,
Сүйөмүн деген сөздөрүң кайда?
Мен болсо, ишенип,
Ишенип жүрүпмүн кайра-кайра.
Деген сөздөрүң кайда?
Ишенбеймин эми сага, сага.
Алдадың, алдадың мени...-деген саптар ыр эмей эле жаңылмач сыяктуу таасир калтырат. Мүмкүн бул ырдын обону, сахнадагы башка жасалгалар, аткаруучунун манерасы жогорудагы кураштырылган саптардын кемчилигин жаап кетер. Бирок анын сөзүн жылаңачтап туруп сындасак ушинтип айтканга аргасыз болобуз. Кантип, эмнесин сындайсың? Себеби, биз ыр мындай болот деп адабияттан окуган эмеспиз.

Анарбек Ибраев, КРнын эл артисти:
"Сөзү обонуна дал келбей калган"
Азыркы жаштардын талабына ылайыкташтырылып чыгарылган обон экен. Ал эми кайрыктарында жаңылыктар бар дейин десең эч кандай деле жаңылык жок, оригиналдуулук аз эле. Бирок жаштардын табитин тарта турган обон болуптур. Мирбек Атабеков да жакшы аткарыптыр, аранжировкасы дагы жакшы. Сөзүнө чындап маани бере турган болсок "тентип кетсемби" деген сөздөр бар экен. Эми буга акындар көбүрөөк сын айтар. Чынында тексти обондон артка калып жатат. Обонго дал келген күчтүү сөздөр болсо жакшы болмок. Аранжировкасы жакшы болгон жана аткаруучу ийине жеткире аткарган. Ибрагимдин өзүнүн аткаруусундагысы чынында эсимде жок экен. Көп эле ырларын билчү элем. Кээ бир радиолордо чыгып жүргөн саны бар сапаты жок ырларга салыштырмалуу абдан эле жакшы. Бирок кайрыктарын ала турган болсом "алдадың" деген жеринде кандайдыр бир шаң менен ырдаган. Алдадың деп жыргабаш керек да. Өкүнүч, кайгыруу болуш керек эле. Бул жерде болсо "Эмне кылайын, алдасаң алдадың да, бешенеме дагы бирөөсү турган чыгар" деген сыяктуу сөздөр уланып кетсе анда бир жөн эле. Кыскача айтканда сөзү обонуна дал келбей калган. Мисалы, "18 жашты" мурда кандай өкүнүч менен ырдады эле, кийин Сатылганова башкача манерада ырдап чыкпадыбы. Негизи ал ырда өкүнүч жатат да. Ал он сегиз жаш кайрылып келбейт эч качан. Ыйласаң да, эмне кылсаң да келбейт. Ошону сезип ырдаш керек эле да.
Алия Ибраева








Warning: include(0228.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/obon/12/0228_3.htm on line 118

Warning: include(0228.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/obon/12/0228_3.htm on line 118

Warning: include(): Failed opening '0228.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/obon/12/0228_3.htm on line 118





??.??